ذكر سلطان ركن الدّين « 1 » ،
بوقت آنك سلطان محمّد از عراق بازگشت پسر خود سلطان ركن الدّين را كه غورسانجى « 2 » نام او بود نامزد ملك عراق كرد او را با اهبتى و عدّتى كه لايق چنان ملك و چنان سلطانى باشد روان كرد و عماد
هامش
( 1 ) اين عنوان از آ ه ساقط است بدون بياض بجاى آن ،
( 2 ) كذا واضحا فى ه ، ز : عورسانحى ؟ ؟ ؟ ، آ : اعورسانسى ، ب : اغورسايسى ، ج : اعورسايسى ، د : اغورسايى ، در نسوى نسخهء وحيدهء پاريس هشت مرتبه اين نام مذكور است ، سه مرتبه : عورشايحبى ؟ ؟ ؟ ( ص 36 ، 97 ، 101 ) ، و سه مرتبه عورسايحبى ؟ ؟ ؟ ( صbis36 ) ، و يك مرتبه عورسايحبى ( ص 102 ) ، و يك مرتبه عورشايجنى ( ص 177 ) ، و در طبع هوداس همه جا : غورشابجى ، نسخ طبقات ناصرى : غورشانسى ، غورسباستى ، غوربشانسبتى ، نسخ تاريخ گزيده : غورسامجى ، غورسانجى ، غورسايجى ، غورى سابجى ، غورسيابحى ، غورسابچى ؟ ؟ ؟ ، نسخ حبيب السّير : غورسانجى ، غورسايخى ، - ضبط نام اين شاهزاده على وجه التّحقيق معلوم نشد كثرت اختلافات نسخ قديمه و جديده از جهانگشاى و غير آن چنان كه ملاحظه مىشود بحدّى است كه اعتماد از همهء آنها برداشته مىشود ولى دو نفر از قدماى مورّخين كه معاصر اين شاهزاده بودهاند يعنى نسوى و صاحب طبقات ناصرى وجه تسميهء براى اين كلمه ذكر ميكنند كه براى منبحرّين در لغات تركيّه راهى نشان ميدهد و شايد از روى اين وجه تسميه بتوانند ضبط حقيقى اين كلمه را تعيين نمايند ، نسوى گويد ( نسخهء پاريس صbis36 - طبع هوداس ص 26 ) : « و كان سبب تسميته عورسابنجى ؟ ؟ ؟ ( كذا ) انّه ولد يوم وردت البشارة على السّلطان بتملّك الغور » ، و در طبقات ناصرى گويد ( نسخهء پاريس متمّم فارسى 182 ورقb23 ) : « ولادت او شبى بود كه ديگر روز آن سلطان معزّ الدّين محمّد سام طاب ثراه از خوارزم بازگشت در شهور سنهء احدى و ستّمايه او را بدان سبب غورشانسى ( كذا ) نام كردند يعنى غورىشكن » ، و در متن هيئت « غورسانجى » اختيار شد به جهت آنكه اين هيئت صريح يكى از نسخ جهانگشاست كه هرچند جديد ولى بالنّسبه متقن و مضبوط است يعنى نسخهء ه ، و ديگر آنكه هيئت « سانجى » با كم و بيش اختلاف ( سامجى ، سانشى ) در بسيارى از نسخ قديمه غير جهانگشاى نيز چنان كه ملاحظه شد به نظر رسيد ، و بسيارى از معتبرين مورّخين نام اين شاهزاده را گويا به همان ملاحظهء مشكوكيّت قراءت آن بكلّى اغفال نموده و فقط بلقب « ركن الدّين » اكتفا كردهاند چون ابن الأثير و صاحب جامع التّواريخ و صاحب