رباطى « 1 » بمشهد امير المؤمنين علىّ در نجف بساخت « 2 » ، و طولى نكشيد كه بغداد و عراق عرب كه از صدمهء تاختوتاز مغول بكلّى ويران شده بود بسرعت روى بآبادى گذارد و مردم بكشت و زرع اشتغال نمودند و دخل عراق مضاعف گرديد و بلاد و قرى معمور شد « 3 » بحدّى كه گويند بغداد در زمان حكومت عطا ملك بمراتب آبادتر و معمورتر از ايّام خلفا گرديد « 4 » ،
وقتى جاثليق « 5 » نصاراى نسطوريّه در بغداد موسوم به دنها يكى از نصارى را كه مدّتى بود اسلام آورده بود توقيف نمود و خواست تا او را در دجله غرق نمايد مردم بغداد بر علاء الدّين شوريدند علاء الدّين چندين مرتبه رؤساى بلد را بنزد جاثليق فرستاد و خواهش نمود كه آن شخص نومسلمان را تسليم ايشان نمايد جاثليق امتناع نمود اهالى بغداد اجماع نموده درهاى خانهء جاثليق را آتش زدند و از ديوارهاى خانه بالا رفته به قصد آنكه او را گرفته قطعهقطعه نمايند علاء الدّين فى الفور جمعى از گماشتگان خود را فرستاد تا جاثليق را از درى مخفى كه مشرف بر دجله بود وارد قصر وى نمودند و بدينطريق او را از مرگ نجات داد « 6 » ،
هامش
( 1 ) رباط بعلاوهء معنى كاروانسراى معروف يكى بمعنى موضعى است كه صلحا و صوفيّه در آن مسكن نمايند مانند خانقاه ، و ديگر موضعى كه فقرا از طلّاب و غيرهم در آن منزل كنند مانند زاويه ( قاموس لين ) ، و مقصود در اينجا يكى از اين دو معنى اخير است ،
( 2 ) تاريخ الأسلام للذّهبى نسخهء موزهء بريطانيّه ورقb6 ( 1540 .Or) . - شفر در جلد دوّم از « قطعات منتخبهء فارسى » ص 139 س 23 - 27 از قسمت فرانسوى كتاب مشهد علىّ را در اينجا شهر مشهد معروف واقع در خراسان توهّم كرده است و آن سهو واضح است ،
( 3 ) تاريخ الأسلام ايضا ،
( 4 ) ايضا ،
( 5 ) رئيس كشيشان نصارى را در ممالك شرقيّه بخصوص رئيس نسطوريّه را جاثليق (Catholique) ميگفتهاند ،
( 6 ) تاريخ عامّ ابو الفرج بن العبرى از نصاراى يعقوبيّه ساكن مراغه و از معاصرين عطا ملك كه به زبان سريانى نوشته است (Syriacum Chronicon , Bar - Hebraeus) و اين فقره را كاترمر از او نقل نموده است در « كنوز مشرقيّه » ص 225 - 226 ) ،