بوده مشاهده كرده است و وصف غريبى از آن مىكند « 1 » ،
عطا ملك بعد از مراجعت از اين سفر اخير خود بقراقورم در سنهء 651 همچنان بقرار سابق در سلك كتّاب امير ارغون منخرط مىبود تا در اوايل سنهء 654 كه هولاكو بايران آمد و ارغون مجدّدا باردوى منكو قاآن سفر نمود ، قبل از حركت در مرغزار شفورقان « 2 » از محالّ بلخ « 3 » امير ارغون پسر خود كراى ملك و امير احمد بيتكچى « 4 » و علاء الدّين عطا ملك مصنّف كتاب را جهت ترتيب مهمّات و تدبير مصالح در خدمت هولاكو تعيين كرد و امور ممالك عراق و خراسان و مازندران را بديشان حوالت نمود « 5 » ، از اين تاريخ ببعد مصنّف از خواصّ ملازمان و دبيران مقرّب هولاكو گرديد و يوما فيوما جاهش رفيعتر و پايگاهش منيعتر ميگرديد تا در اواخر عمر كه مبتلى بداهيهء مجد الملك يزدى گشت و اخترش روى بتراجع نهاد چنان كه شرح آن بيايد ان شاء اللّه ،
مقارن اين احوال كه هولاكو تازه بايران آمده بود يكى از دشمنان امير ارغون موسوم بجمال الدّين خاصّ حاجب كه سمت اشراف ممالك غربى به دو محوّل بود محضرى متضمّن اسماء تمام ملوك و امرا و رؤساى ايران كه در تحت حكم ارغون بودند نوشته و بخراسان بنزد هولاكو آورد و گفت مرا با همهكس سخن است و براى فصل دعوى به حضرت منكو قاآن ميبايد رفت و در جزء آن اسامى اسم عطا ملك را نيز نوشته بود چون بنام او رسيد هولاكو گفت كه اگر با او سخنى هست در حضرت ما عرضه دارد تا هم اينجا استكشاف آن رود و مصلحت آن گفته شود جمال الدّين از
هامش
( 1 ) رجوع كنيد بص 40 ، 42 ، 192 ،
( 2 ) اواخر ورقb147 ،
( 3 ) ياقوت در معجم البلدان در ذيل « شفرقان » ،
( 4 ) بيتكچى بمغولى بمعنى كاتب و دبير و نويسنده و منشى و محرّر است ،
( 5 ) اواخر ورقa125 و اواخر ورقb147 ،