هجده سالگى داخل در خدمت امير ارغون و مباشرت اعمال و مثابرت اسفار گرديده است ،
ظاهرا اوّل سفرى كه مصنّف در مصاحبت امير ارغون بمغولستان نمود در سفر دوّم ارغون « 1 » بود در حدود سنهء 644 يا 645 « 2 » و پدر مصنّف بهاء الدّين محمّد نيز در اين سفر همراه بوده است چنان كه گذشت ، و در اين سفر چون بطراز رسيدند خبر فوت كيوك خان را شنيدند و همانجا توقّف كرده پس از مدّتى از همان موضع بايران معاودت نمودند « 3 » ،
و همچنين در سفر سوّمى كه ارغون در سنهء 647 « 4 » به قصد دفاع از خود باردو نمود مصنّف نيز در مصاحبت وى بوده است ، ارغون در اين سفر مدّتى دراز در اردو بماند تا حقّيّت وى و بطلان دعاوى دشمنان در يارغو « 5 » ثابت گشت پس از آن بايران مراجعت نمود « 6 » ، و اين سفر در فترت بين فوت كيوك خان و جلوس منكو قاآن ( حدود سنهء 645 - 649 ) بوده و چنان كه معلوم است حكومت ممالك مغول در اين فترت با اغول غايمش خاتون زوجهء كيوك خان بوده است ، و مصنّف در اين سفر در مراجعت از اردوى اوغول غايمش خاتون به خدمت ييسو بن جغتاى بن چنگيز خان پادشاه الوس جغتاى رسيده است در شهور سنهء 649 ، « 7 »
در سفر چهارمى كه ارغون در سنهء 649 « 8 » بلافاصله بعد از سفر
هامش
( 1 ) يعنى در سفر دوّم ارغون بعد از تعيين وى بحكومت بلاد غربى و الّا قبل از حكومت سه مرتبهء ديگر از اردو بايران و بالعكس سفر نموده است ( ورقa121 ) ،
( 2 ) رجوع كنيد بحاشيهء 7 ص ك ،
( 3 ) ورقb122 ،
( 4 ) مصرّح در اواخر ورقb122 ،
( 5 ) يارغو و يرغو بمغولى بمعنى عدليّه و قانون و مدافعهء مدّعى و مدّعى عليه است و يارغوچى يعنى قاضى و مدافع و حاكم قانون ، ( قاموس پاوه دو كورتى ) ،
( 6 ) ورقb122 -a123 ،
( 7 ) « در شهور سنهء تسع و اربعين و ستّماية بوقت آنك از اردوى اوغل غايمش مراجعت افتاده بود در خدمت امير ارغون نزديك ييسو رفت » ( ص 231 از متن حاضر ) ،
( 8 ) اواسط ورقa123 ،