گفتهاند : بهترين بخشهاى قرآن آياتى است كه امر به طاعت و احسان نموده است و نظير همين سؤال و جواب در سورهء اعراف گذشت كه مىفرمايد :
« وَ أْمُرْ قَوْمَكَ يَأْخُذُوا بِأَحْسَنِها »
و جوابهاى آنجا براى اينجا هم مفيد است و جوابهاى اينجا غير از جواب اوّل براى آنجا مفيد است .
وَ لَقَدْ أُوحِيَ إِلَيْكَ وَ إِلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكَ لَئِنْ أَشْرَكْتَ لَيَحْبَطَنَّ . . .
« 1 » سؤال 864 : چگونه مىفرمايد به تو و به پيشينيان تو خطاب كرديم درحالىكه پيشينيان در اين خطاب شريك نبودند ؟
جواب : معناى آيه اين است كه به تو و يكيك پيشينيان وحى كرديم كه اگر شرك ورزى عملت باطل خواهد شد .
جواب دوّم : در اين آيه تقديرى وجود دارد و آن اين است : و لقد اوحى اليك و الى الذين من قبلك التوحيد و سپس جملهاى را شروع كرده و فرموده است : لئن اشركت . . .
جواب سوّم : در اين آيه تقديم و تأخير است و آن اين است : و لقد اوحى اليك لئن اشركت و الى الذين من قبلك .
وَ سِيقَ الَّذِينَ كَفَرُوا إِلى جَهَنَّمَ . . .
وَ سِيقَ الَّذِينَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ إِلَى الْجَنَّةِ . . .
« 2 » سؤال 865 : چرا خداوند رفتن بهشتيان به بهشت مانند رفتن جهنميان به جهنم به كلمه سوق به معنى راندن و هل دادن كه در آن نوعى اهانت است تعبير فرموده است ؟
جواب : مراد از سوق اهل جهنم راندن آنها با خفت و خوارى و زور است چنان كه با اسيران و شورشيان بر سلطان هنگام بردن زندان يا كشتن
هامش
( 1 ) . سورهء زمر ، آيهء 65 : و همانا به سوى تو و به كسانى كه پيش از تو بودهاند وحى شده است كه اگر شرك بورزى عملت نابود خواهد شد .
( 2 ) . سورهء زمر ، آيهء 71 - 72 : و جهنميان به سوى دوزخ و تقواپيشهگان به سوى بهشت كشيده مىشوند .