جواب : معناى آن اين است كه : هيچكس عمر نمىكند . و امّا اينكه آن هيچكس را معمّر ناميد بدان جهت است كه رو به جهت عمر كردن مىرود ولى عمرى نمىكند .
وَ إِنْ مِنْ أُمَّةٍ إِلَّا خَلا فِيها نَذِيرٌ
« 1 » سؤال 812 : چگونه خداوند مىفرمايد هيچ امّتى بدون پيامبر و نذير نبوده است درحالىكه در دوران بين رسالت حضرت عيسى عليه السّلام و نبى اكرم صلّى اللّه عليه و آله پيامبرى نبوده است ؟
جواب : چون آثار نبوّت و نذارت باقى بود در حقيقت آن دوران از وجود پيامبر و نذر خالى نبوده است تا اينكه آن آثار مندرس گرديد و رسالت نبى اكرم صلّى اللّه عليه و آله آغاز گرديد .
سؤال 813 : چرا خداوند به ذكر نذير اكتفا فرموده و بشير را ذكر نكرده است درحالىكه در آغاز هر دو را ذكر كرد ؟
جواب : نذارت همواره با بشارت همراه است و لذا بعد از آنكه يكمرتبه در كنار هم آمد در مرحله بعد نيازى به همراه بودن آن دو نبوده است .
لا يَمَسُّنا فِيها نَصَبٌ وَ لا يَمَسُّنا فِيها لُغُوبٌ
« 2 » سؤال 814 : چه فرقى بين نصب و لغوب است كه در اين آيه بر يكديگر عطف شدهاند ؟
جواب : نصب به معناى مشقت و زحمت و لغوب به معناى سستى حاصل از مشقت و نتيجه آن است . زمخشرى اين فرق را بين اين دو واژه قائل شده است ولى اشكال اين سخن آن است كه مىبايست انتفاء لغوب ( سستى ) موجب انتفاء نصب ( مشقت ) گردد . ( يعنى اگر مىفرمود لغوب نمىبينند
هامش
( 1 ) . سورهء فاطر ، آيهء 24 : و هيچ امتى نيست مگر آن كه در آن امت بيمدهندهاى بوده است .
( 2 ) . سورهء فاطر ، آيهء 35 : در آن نه ما را رنجى رسد و نه سستى و واماندگى .