جواب : به دو دليل نفى علم به مكان مرگ مطرح شد : 1 - بودن و نبودن در يك مكان به اختيار انسان است . پس اگر كسى اعتقاد به دانستن مكان مرگ بنمايد قابلقبولتر از علم به زمان مرگ است . 2 - مكان در جلب تندرستى و بيمارى بر خلاف زمان تأثير دارد و يا بيشتر از زمان تأثير دارد .
سورهء سجده
يُدَبِّرُ الْأَمْرَ مِنَ السَّماءِ إِلَى الْأَرْضِ ثُمَّ يَعْرُجُ إِلَيْهِ فِي يَوْمٍ كانَ مِقْدارُهُ أَلْفَ سَنَةٍ مِمَّا تَعُدُّونَ
« 1 » سؤال 770 : چرا در اينجا مقدار آن روز را هزار سال و در جاى ديگر پنجاه هزار سال معرفى فرمود ؟
جواب : مراد از هزار سال مسافت بين زمين تا سطح اعلى است كه فرشتگان و روح آن را طى مىكنند تا به آسمان دنيا برسند ولى بين زمين تا عرش الهى 50 هزار سال راه است كه در آيه ديگر ذكر شده است .
جواب دوّم : مراد از يوم در اين دو آيه روز قيامت است و مقدار آن به لحاظ حساب اهل دنيا هزار سال است ولى مقدار 50 هزار سال به آن معنى است كه اگر غير از خداوند كسى مىبايست حساب خلق را به عهده بگيرد اين مقدار طول مىكشيد .
جواب سوّم : اين روز در مورد مؤمنان عادّى هزار سال و در مورد كافران 50 هزار سال و براى مؤمنان خاص به اندازه يك ساعت از ايام دنياست .
و روايتى از پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله آمده است كه فرموده : و الّذى نفسى بيده ليخفّف على المؤمن حتّى يكون عليه اخفّ من صلاة مكتوبة .
هامش
( 1 ) . سورهء سجده ، آيهء 5 : خداوند از آسمان زمين را تدبير مىكنند . سپس در روزى كه مقدار آن هزار سال است از سالهاى شما به سوى او عروج مىكنند .