لا تُلْهِيهِمْ تِجارَةٌ وَ لا بَيْعٌ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ
« 1 » سؤال 676 : تجارت شامل بيع نيز مىگردد ، پس چرا در اين آيه بيع بر تجارت عطف شده است ؟
تجارت خريدوفروشى است كه كار بشرى به اميد بردن سود مىباشد و حرفه يك نفر بنام تاجر مىباشد ولى بيع اعم از اين مىباشد .
برخى گفتهاند : مراد از تجارت در اينجا مبادله آخرت به دنياست چنان كه مىفرمايد :
أُولئِكَ الَّذِينَ اشْتَرَوُا الضَّلالَةَ بِالْهُدى فَما رَبِحَتْ تِجارَتُهُمْ
« 2 » ولى مراد از بيع مبادله دين به دنياست چنان كه مىفرمايد :
فَاسْعَوْا إِلى ذِكْرِ اللَّهِ وَ ذَرُوا الْبَيْعَ
« 3 » برخى گفتهاند : عطف بيع بر تجارت به اين جهت شده كه منظور از تجارت خريدن است يعنى اسم جنس را بر نوع اطلاق كرده است و منظور از بيع فروختن . پس مراد بيع و شراء يعنى خريدوفروش است .
برخى گفتهاند : عطف براى تخصيص و تميز است چون در معرفى آن بعنوان غافلكننده رساتر است ، چرا كه بيع سودآور موجب حصول ربح است بر خلاف شراء سودآور كه ربح آن قطعى نيست بلكه اميد به ربح مىرود .
برخى گفتهاند : تجارت مخصوص اهل جلب است به خلاف بيع .
وَ اللَّهُ خَلَقَ كُلَّ دَابَّةٍ مِنْ ماءٍ
« 4 » سؤال 677 : برخى از جنبندگان چون آدم عليه السّلام و ناقهء صالح و امثال اينها از آب خلق نشده پس چگونه مىفرمايد كه خداوند همه جنبندگان را از آب
هامش
( 1 ) . سورهء نور ، آيهء 37 : هيچ تجارت و خريدوفروشى آنان را از ياد خدا بازندارد .
( 2 ) . سورهء بقره ، آيهء 16 : آنها گمراهى را به هدايت خريدند پس تجارتشان سود نكرد .
( 3 ) . پس بشتابيد بسوى ذكر خدا ( نماز ) و دادوستد را رها كنيد .
( 4 ) . سورهء نور ، آيهء 45 : و خداوند هر جنبندهاى را از آب آفريد .