نور چراغ تشبيه فرمود درحالىكه تشبيه به نور آفتاب كه كاملتر است سزاوارتر مىباشد ؟
جواب : مراد تمثيل نور در قلب است كه قلب در سينه و سينه در بدن جاى دارد و لذا به چراغ تمثيل كرد كه يا فتيلهاى است كه در شيشه و شيشه در شيشهدان قرار دارد كه هيچ راه نفوذى نداشته باشد و لذا مناسبتر همين مثال مىباشد .
جواب دوّم : نور معرفت داراى ابزارى است كه متوقف بر اجتماع آنها از قبيل ذهن و فهم و عقل و بيدارى و شرح صدر و ساير خصال نيكوست چنان كه نور قنديل نيز متوقف بر خود قنديل و روغن و فتيله و امثال اينهاست .
جواب سوّم : نور خورشيد از عالم بالا به عالم پائين مىتابد و كارى به عالم بالا ندارد درحالىكه نور معرفت متوجه عالم بالاست چنان كه نور چراغ از زمين به بالا برمىخيزد .
جواب چهارم : نور خورشيد فقط در روز تابش دارد ولى نور معرفت شبانه روزى مانند چراغ است .
جواب پنجم : نور خورشيد همه خلائق را در بر مىگيرد ولى نور معرفت مانند نور چراغ فقط به برخى از افراد مىرسد .
سؤال 675 : اگر كسى بگويد پس چرا به نور شمع مثال زده نشده است با اينكه كاملتر از نور چراغ است ؟
جواب : نور شمع بر خلاف نور چراغ مغشوش است و اگر نور خود را به نور شمع مثال مىزد شامل حال منافقين مغشوش مىگرديد و استحقاق بهرهاى از معرفت پيدا مىكردند .
جواب دوم : نور شمع مخصوص ثروتمندان است به خلاف نور معرفت كه غالبا نصيب فقيران مىگردد .
اسئلة القرآن المجيد وأجوبتها من غرائب آي التنزيل (پرسش و پاسخهاى قرآنى) (فارسى) — صفحة 408
مساهمون: محمد بن أبي بكر بن عبد القادر الرازي
ص٤٠٨