خداست و سلام دوّم از ناحيه عيسى عليه السّلام ولى ماهيّت سلام يكى است ، و لذا با الف و لام عهد ذكرى مطرح شده است .
سَأَسْتَغْفِرُ لَكَ رَبِّي
« 1 » سؤال 614 : اگر طلب آمرزش براى كافر جايز نيست ، پس چگونه حضرت ابراهيم عليه السّلام به سرپرست خود ( آزر ) وعده داد كه براى تو آمرزش مىطلبم ، درحالىكه او كافر بود ؟
جواب : مراد از استغفار آن است كه من توبهاى براى تو درخواست مىكنم كه موجب آمرزش تو گردد يعنى اسلام . و استغفار براى كافر به اين شكل جايز است ، كه كسى بگويد : اللهم وفّقه للاسلام ، اللهم تب عليه و اهده و ارشده جواب دوّم : به او وعده داد كه در صورتى كه تسليم حق شود براى او استغفار كند .
جواب سوّم : قبل از تحريم استغفار براى كافران وعدهء استغفار به او داد .
وَ نادَيْناهُ مِنْ جانِبِ الطُّورِ الْأَيْمَنِ
« 2 » سؤال 615 : كوه طور چگونه دست راست يا دست چپ دارد كه خداوند مىفرمايد : از طرف راست كوه طور او را ندا كرديم ؟
جواب : خداوند با عرب گفتگو و خطاب نموده و در بين عرب معروف است كه مىگويند : از سمت راست قبله در حالى كه قبله سمت راست و چپ ندارد . پس منظور آن است كه از سمت راست حضرت موسى عليه السّلام در كوه او را ندا كرديم . اين معنى در صورتى درست است كه مراد از ايمن ( سمت راست ) در مقابل سمت چپ باشد ولى اگر به معناى ( يمن و بركت ) باشد كه
هامش
( 1 ) . مريم ، آيهء 47 : به زودى برايت طلب آمرزش مىنمايم .
( 2 ) . مريم ، آيهء 52 : و او را از جانب راست كوه طور ندا داديم .