إِنَّهُ لا يَيْأَسُ مِنْ رَوْحِ اللَّهِ إِلَّا الْقَوْمُ الْكافِرُونَ
« 1 » سؤال 475 : حضرت يعقوب عليه السّلام كسانى را كه مأيوس از رحمت الهى باشند كافر مىداند درحالىكه برخى از اهل ايمان نيز يا به خاطر شدت مصيبت يا كثرت گناهان مأيوس مىشوند چنان كه در حديث صحيح آمده است كه شخصى وصيّت كرد كه پس از مرگ او را آتش بزنند و خاكسترش را در بيابان و دريا بپاشند و چنين كردند و خداوند او را بخشيد و مورد آمرزش قرار داد . به خصوص آنكه اگر كسى به يأس خود گناه ديگرى بيفزايد و آن اينكه معتقد باشد كه اگر آتش زده شود و خاكسترش به باد داده شود خدا نمىتواند او را زنده كند و عذاب نمايد ، در عين حال خداوند او را بيامرزد . پس دلالت مىكند كه مأيوس كافر نيست . پس چگونه حضرت يعقوب عليه السّلام مأيوس از رحمت الهى را كافر مىداند ؟
جواب : مأيوس از رحمت الهى كافر است ، چنان كه ظاهر آيه شريفه است و هر مؤمنى كه در حقيقت يأس از رحمت داشته باشد در آن حالت كافر است مگر آنكه برگردد به حالت اميد و به رحمت و بار ديگر مسلمان شود . و امّا آنكه آمرزيده شد اينطور نيست كه كافر نشده باشد ولى وقتى دوباره زنده و به اسلام برگشت و اميد به رحمت پيدا كرد آمرزيده شد . و چه بسا قبل از همان مرگ نخستين در آخرين لحظات عمر اميد به رحمت پيدا كرده باشد ولى فرصت براى ابطال آن وصيت نداشته و لذا مسلمان از دنيا رفته و آمرزيده شده است . « 2 »
وَ خَرُّوا لَهُ سُجَّداً
« 3 »
هامش
( 1 ) . سوره يوسف ، آيهء 87 : همانا مأيوس نمىشود از رحمت خداوند مگر اهل كفر .
( 2 ) . معلوم نيست كه چنين روايات و داستانهايى صحت داشته باشند . ( مترجم )
( 3 ) . سوره يوسف ، آيهء 100 : و براى او به سجده افتادند .