ما هذا بَشَراً إِنْ هذا إِلَّا مَلَكٌ كَرِيمٌ
« 1 » سؤال 468 : چگونه آنها يوسف عليه السّلام را به فرشتگان تشبيه كردند درحالىكه هرگز فرشتهاى را نديده بودند ؟
جواب : اگر نديده بودند وصف آنها را شنيده بودند .
جواب دوّم : خداوند در نهاد آدميان تصويرى زيبا از فرشتگان و تصويرى زشت از شيطان قرار داده است كه هركس آن را به صورت ارتكازى مىفهمد و لذا هر زيبا رخى را به فرشته و هر زشترويى را به شيطان تشبيه مىكنند .
إِنِّي تَرَكْتُ مِلَّةَ قَوْمٍ لا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ
« 2 » سؤال 469 : ترك در جائى گفته مىشود كه مدتى همنشينى و انجام كارى صورت گرفته باشد ، مثلا مىگويند : فلانى شرب خمر يا رباخوارى را ترك كرده است . پس يوسف عليه السّلام كه هرگز بر آئين كفر نبوده است چگونه مىفرمايد : « من آئين آن قوم را ترك كردهام » ؟
جواب : ترك بر دو نوع است : 1 - ترك بعد از انجام كه « ترك انتقال » ناميده مىشود 2 - ترك قبل از انجام كه « ترك اعراض » ناميده مىشود .
چنان كه در قصه حضرت موسى عليه السّلام آمده است :
وَ يَذَرَكَ وَ آلِهَتَكَ
« 3 » درحالىكه حضرت موسى عليه السّلام هرگز فرعون و خدايان او را پرستيده بود . مورد محل بحث ما نيز از نوع دوم يعنى ترك اعراض است . ( نه از نوع اول يعنى ترك انتقال ) . نظير اين در سوره ابراهيم در مورد آيه شريفه
أَوْ لَتَعُودُنَّ فِي مِلَّتِنا
« 4 »
هامش
( 1 ) . سوره يوسف ، آيهء 31 : اين بشرى نيست اين به جز فرشتهاى با كرامت و بزرگوار نيست .
( 2 ) . سوره يوسف ، آيهء 37 : همانا من ترك كردم آئين قومى كه به خدا ايمان نداشتند .
( 3 ) . سوره اعراف ، آيهء 127 : و تو را و خدايانت را ترك گويد ؟
( 4 ) . سوره ابراهيم ، آيهء 13 : يا برگرديد به آئين ما .