جواب : در زبان عربى در اكثر تواريخ خود شبها را ذكر مىكنند هر چند كه مراد آنها روز باشد چون اصل در زمان شب است و روز امرى است عارضى ، يعنى ظلمت در وجود بر نور سبقت دارد برخى گفتهاند : كه در شريعت حضرت موسى عليه السّلام روزه در شب نيز جايز بوده است .
سؤال 328 : از مجموع آيه معلوم است كه ميقات 40 روز بوده زيرا اوّل مىفرمايد : با او 30 روز مواعده كرديم و ده روز نيز افزوديم ، پس در نهايت 40 روز مىشود ، چه نيازى به ذكر :
« فَتَمَّ مِيقاتُ رَبِّهِ أَرْبَعِينَ لَيْلَةً »
« 1 » بود ؟
جواب : در اين مورد چند فائده وجود دارد : 1 ) تأكيد 2 ) آگاه كردن به اين مسئله كه عشر كه بعنوان تتميم آمده 10 شب بوده و نه 10 ساعت 3 ) كسى گمان نكند كه ده روز تتميم داخل در 30 شب بوده به اين معنى كه در اصل 20 شب بوده و با 10 شب ، 30 شب شده است چنان كه مىفرمايد :
« وَ بارَكَ فِيها وَ قَدَّرَ فِيها أَقْواتَها فِي أَرْبَعَةِ أَيَّامٍ »
« 2 » كه در سورهء مباركهء سجده مفصلا بحث آن خواهد آمد ان شاء اللّه .
وَ أَنَا أَوَّلُ الْمُؤْمِنِينَ
« 3 » سؤال 329 : چگونه حضرت موسى عليه السّلام مىفرمايد : من اولين مؤمن هستم ، درحالىكه قبل از او مؤمنان فراوانى از قبيل انبياء و اتباع آنان بودهاند ؟
جواب : معنى آن اين است كه : من اولين مؤمن هستم به اينكه اى خدا تو بوسيلهء حواس جسمانى فانى در دار الفناء ديده نمىشوى . برخى گفتهاند :
معناى اين جمله آن است : من اول مؤمن از بنى اسرائيل در زمان خود هستم .
برخى گفتهاند : منظور از اول در اينجا اكمل و اقوى در ايمان است . يعنى
هامش
( 1 ) . سورهء اعراف ، آيهء 142 : پس وعدهء پروردگارش به 40 شب تمام شد .
( 2 ) . سورهء فصلت ، آيهء 10 : و انواع بركات را در آن قرار داد و ارزاق اهل زمين را در 4 روز مقدر نمود .
( 3 ) . سورهء اعراف ، آيهء 143 : من اولين مؤمنين هستم .