تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ايران از آغاز تا انقراض سلسله قاجاريه ( فارسى ) — صفحة 862

مساهمون:

ص٨٦٢
نگذاشت كه دولت رسما بطرفدارى از يك جانب داخل جنگ شود و براثر همين حسن سياست بود كه پس از خاتمهء جنگهاى بين المللى كشور ما همچنان دست‌نخورده ماند و فاتحين استقلال و تماميّت ارضى آن را محترم شمردند طرفداران اتحاد اسلامى و وكلاى تندرو كه ميخواستند ايرانرا به يارى آلمان و عثمانى بجنگ بكشانند چون از همراه كردن دولت مأيوس شدند از پايتخت بقم رفتند و با تشكيل كميتهء دفاع ملّى مردم ولايات را بجنگ و جهاد برضد روس و انگليس خواندند و جمعى از سران لشكرى امنيه هم با ايشان همدست شدند ليكن جز توليد اغتشاش در شهرهاى مركزى و جنوبى و غربى كارى از پيش نبردند و از مقابل سپاهيان روس كه تا اصفهان و سرحد غرب جلو راندند ببغداد و استانبول و برلين گريختند .

قراردادهاى 1907 و 1915 1919

دولتين روسيه و انگليس پس از مدتها كشمكشهاى سخت سياسى در آسيا مخصوصا در حدود تبت و افغانستان و ايران يعنى در نقاطى كه بين مستعمرات ايشان واقع شده بود بالاخره چون خطر ترقيات سريع آلمان و تهديدى كه از جانب اين دولت متوجه ايشان بود در تاريخ بيستم رجب 1325 ( 30 اوت 1908 ) قراردادى با يكديگر بستند و بموجب آن كليهء اختلافات سياسى خود را در آسيا دوستانه حل كردند . از اين قرارداد كه به قرارداد 1907 معروف و در دورهء كشمكش‌هاى بين محمد على ميرزا و مجلس اول بسته شد قسمت مهمى نيز راجع بايران بود به اين معنى كه دولتين روسيّه و انگليس ايران را بسه منطقه تقسيم كردند و چنين قرار گذاشتند كه دولت انگليس منطقه‌ايرا كه در شمال خطّ و اصل از قصر شيرين باصفهان و يزد و گردنهء ذو الفقار است منطقهء نفوذ روسيّه بشناسد و در آنجا هيچ قسم امتياز راه‌آهن يا بانك يا تلگراف و وسايل نقليه و بيمه براى خود و رعاياى خود يا دولت ديگر نگيرد و در تحصيل اين امتيازات با روسيه مخالفت نورزد دولت روسيّه هم عين همين تعهد را به گردن گرفت راجع بمنطقهء ديگر محدود بافغانستان
تاريخ ايران از آغاز تا انقراض سلسله قاجاريه ( فارسى ) — صفحة 862 | عباس إقبال آشتياني / حسن پيرنيا ( مشير الدوله )