و بلوچستان و بحر عمان و خطى كه از گردنه ذو الفقار از طريق بيرجند و يزد ببندر عباس منتهى ميشد . قسمت خارج از اين دو منطقه عنوان بيطرف پيدا كرد .
بعلاوه دولتين عموم امتيازاتى را كه سابقا از ايران گرفته بودند رسمى و برقرار شمردند و نظارت در عوايد را هم در مناطق نفوذ خود تحت ادارهء خويش آوردند .
اگرچه دولت ايران به عقد اين قرارداد اعتراض كرد ليكن هيچ يك از دو دولت گوش به آن اعتراض ندادند ، روسها در شمال صاحب تسلط كامل شدند و انگليسها در جنوب و آبها و جزاير و بنادر خليج فارس و بحر عمان .
در سال 1333 ( 1915 ) يعنى پس از آنكه روسها تا اصفهان پيش رانده و انگليسها نيز در جنوب قواى امنيه و طرفداران وكلاى مهاجر ايران و متحدين اروپاى مركزى را مغلوب ساخته بودند دو دولت انگليس و روسيه قرارداد 1907 را از ميان بردند و بجاى آن قرارداد ديگرى كه به قرارداد 1915 معروف شده بستند يعنى اين بار منطقهء بيطرف را به كلى حذف نمودند و ايران را به دو منطقهء نفوذ بين خود منقسم ساختند و قرار گذاشتند كه روسها در شمال تا حدود 11000 قواى قزاق تهيه كنند و انگليسها هم قوائى به همين اندازه در جنوب بنام پليس جنوب ايران و هيئت مختلطى ماليه ايران را تحت ادارهء خود بگيرند .
در اوايل سال 1336 يعنى در اواخر 1917 اوضاع روسيه به كلى زير و رو شد و دولت بالشويكى بجاى دولت تزارى روى كار آمد . دولت جديد در تاريخ 14 ژانويه 1918 ( اول ربيع الثانى 1336 ) رسما قرارداد 1915 را ملغى اعلان نمود و چون پاى يك طرف از ميان رفت اساس آن سست شد و عملا لغو گرديد .
انگليسها چون ديدند كه شمال ايران آزاد شده و ممكن است كه آلمانها از راه قفقازيه و بحر سياه بشمال ايران دست بيندازند و راهى به طرف هندوستان باز كنند از يك طرف از راه بلوچستان قوائى بخراسان آوردند و از طرفى ديگر از طرف مغرب خود را بهمدان و قزوين و رشت رساندند حتى تا باكو نيز پيش رفتند و به اين ترتيب تقريبا تمام ايران مقارن ايامى كه جنگهاى بين المللى رو به آخر ميرفت
تاريخ ايران از آغاز تا انقراض سلسله قاجاريه ( فارسى ) — صفحة 863
مساهمون: عباس إقبال آشتياني
ص٨٦٣