ذكر وقايع سنهء هشتصد و هفتاد و چهار هجرى [ موافق سال هشتصد و شصت و چهارم از رحلت خير البشر ] « 1 »
در اين سال ميرزا سلطان حسين ، پادشاه خراسان بود . مجملى از احوال او به تقريب ذكر حالات ميرزا سلطان ابو سعيد در سنوات گذشته مذكور شد . و چون پيشنهاد همت آن است كه به قدر مقدور سعى در تحقيق احوال سلاطين عظيم الشأن نموده شد ، در اين وقت تفصيل احوال آن پادشاه اقبال پناه لغايت سنهء مذكور به قدر علم در قلم مىآورد ، و بعد از اين سال به سال آنچه معلوم بوده است ، نوشته خواهد شد .
سلطان حسين ميرزا ، پسر ميرزا منصور بن ميرزا بايقرا بن ميرزا عمر شيخ بن امير تيمور گوركان است ، و مادر آن حضرت فيروزه بيگم ، بنت اميرزاده سلطان حسين بن امير محمد بيگ بن امير موسى است . و تولد آن حضرت در سنهء هشتصد و چهل و دو « 2 » به هرات واقع شد .
و به وقتى كه ميرزا منصور فوت شد ، آن حضرت يك و نيم ساله بود و والدهاش به محافظت او قيام مىنمود . تا آنكه سن مباركش به چهارده سالگى رسيد و به موجب اشارت مادر خود به ملازمت ميرزا ابو القاسم بابر رفت و تربيت يافت . و در يورش عراق و فارس در ملازمت ميرزا بابر به مازندران رفت ، و در قشلاق مازندران با سلطان ويس ميرزا ولد سلطان محمد بن ميرزا بايقرا به سبب قرب قرابت مصاحبت آغاز كرد .
و چون ميرزا بابر به جانب سمرقند متوجه شد ، سلطان ويس كه هميشه سر فتنهانگيزى داشت از اردوى ميرزا بابر فرار نمود . و بدان واسطه ميرزا بابر از جميع شاهزادگان متوهم شد .
هامش
( 1 ) . در نسخ بياض است ؛ در حاشيهء نسخهء ق : 874 .
( 2 ) . م : سنهء اثنى و اربعين و ثمانمائه .