فرغانى تعلّق گرفت ، و تدريس حنابله را به محى الدّين يوسف پسر ابن جوزى داد ، و تدريس مالكيه را به شيخ ابو الحسن على مغربى ارزانى داشت . و باز در آن مدرسه يك مدرسى را جهت سند حديث قرار دادند و دو نفر قارى حديث و ده نفر ديگر كه به طريق . . . « 1 » در آن زمان متعارف مىبود استماع حديث مىكرده باشد ، و يك طبيبى و ده نفر ديگر علم طبّ پيش او مىخوانده باشند نيز در مدرسه موظّف ساختند . و يك مكتبى جهت قرآن خواندن اطفال و يتيمان قرار داده جهت ايشان معلّم و قارى موظّف ساخته . و از براى جميع اين طلبه خوردنى دو وقت و آنچه خاطر ايشان خواهد مقرّر شد . و كتابخانهاى بر آن مدرسه وقف نمود كه به نفاست و بسيارى آن كتب تا آن زمان هيچ احدى نشان نمىداد .
و روزى كه اين مدرسه به اتمام رسيد ، مستنصر باللّه با جميع امرا و اعيان دولت به آن مدرسه آمده مهمانى عام كرده هركس را فراخور حال او به خلعت سرافراز ساخت . و چون سركارى آن مدرسه به مؤيّد الدّين علقمى ، كه آخر وزير خليفه شده بود ، تعلّق داشت و به سعى او به اتمام رسيده بود ، مستنصر باللّه در روز ضيافت او را به انواع انعام و الطاف پادشاهانه سرافراز ساخت و جايگير او را دوچندان گردانيد .
و چون امير بچّه پسر صلبى سلطان گشت ، بعد از آن « خواجه جوق » گفتندى و او را بعد از چندگاه به درگاه قاآن فرستاد و از امراى بزرگ خود ، سيف الدّين شاوى و حاجى ساربان را با تحف و هداياى بسيار همراه او ساخته روانهء تركستان نمود . و هنوز او در ملازمت قاآن بود كه قتلغ سلطان در كرمان وفات يافت . « 2 » و باقى احوال او و قطب الدّين سلطان سالبهسال مذكور خواهد شد ، ان شاء اللّه تعالى .
و از جمله وقايع اين سال آنكه ملك كامل ، آمد را محاصره نموده آن را از دست مسعود بن مودود بن ملك صالح اتابك گرفت و پسر خود ، ملك صالح نجم الدّين ايّوب ، را به ايالت آن ولايت تعيين فرمود و خود به جانب شام مراجعت كرد .
و هم در اين سال صاحب روم بر حرّان و رقّه و ساير بلاد جزيره دست يافت و آن ولايات را بتمامها در تحت تصرّف خود درآورد .
و هم در اين سال از سلاطين اندلس از فرزندان عبد المؤمن سلطان يعقوب بن سلطان
هامش
( 1 ) . جاى يكى دو كلمه در متن افتادگى دارد .
( 2 ) . در روضة الصفار و لب التواريخ تاريخ فوت براق حاجب ذيقعدهء سال 632 هجرى آمده است ، ولى در سمط العلى ( چاپ اقبال ) ذيحجهء سال مذكور را سال فوت وى ضبط كرده است . معين الدّين يزدى نيز فوت او را هشتم ذيحجه 632 دانسته است . - مواهب الهى ، ص 70 . بنا به گزارش صاحب تاريخ كرمان ، براق « حسب الوصيّة در مدرسهء تركآباد ، كه از بناهاى خود او بود و گنبدى عالى به جهت مدفن خويش در آن مدرسه قرار داده بود ، دفن گرديد و اكنون اين قبّه معمور است و به قبّهء سبز مشهور . » - تاريخ كرمان ، چاپ باستانى پاريزى ، ص 437 .