بفتح قلعهء مذكورست بسال 1027 ه . ق بوسيلهء سپاهيان شاهجهان « 1 » .
جلالا يكى از منشيان زبردست عهد خود بوده كه در نثر منشيانه و مصنوع شهرت داشت . محمد صالح كنبوه دربارهء شيوهء نويسندگى جلالا گويد :
« ميرزا جلالاى طباطبايى يزدى در پرداخت نثر يد بيضا مىنمايد و در فن انشاء و ترسيلات ايجاد طرز نو كرده سخن را جان تازه مىبخشد و در اختراع معنى دستگاهش بلندست و در ابداع مضامين يد طولى دارد » « 2 » و چنان كه در نوشتهء نصرآبادى ديدهايم ناقدان عهد شيوهء ميرزا جلال را در نثر با طرز وصاف مشابه دانستهاند .
60 - كاشف « 3 »
مير محمد شريف بن شمس الدين محمد متخلص بكاشف از معاصران شاه عباس بزرگ و از مؤلفان و نويسندگان و شاعران سدهء يازدهم هجريست . نصرآبادى « 4 » از او و خاندانش نام برده و خانوادهاش را بفضل و ذوق ستوده است . پدر كاشف ، شمساى شيرازى در علم سياق بىمانند بود و پسرانش شريفا ( يعنى همين مير محمد شريف ) و منصف و مقيما خوش طبع و صاحب ذوق و شاعر بودهاند .
نصرآبادى بويژه دربارهء شريفا مىنويسد « كاشف تخلص دارد ، برادر كوچك منصف ، او هم مثل برادرش خوش طبيعت بوده ، پارهيى تحصيل هم نموده چنانچه ( - چنان كه ) قضاى طرشت كه از قراى عظيم رى است با او بوده و در نظم و نثر صاحب قدرتست ، تأليفى از او به نظر رسيد مسمى بخزان و بهار ، نهايت لطافت از سخنش ظاهرست و اشعار خود را همهجا پسنديده آورده ، در خاتمه احوال خود را قلمى نموده ، اسم اشعار نظم او بدين موجبست :
هامش
( 1 ) - فهرست نسخههاى خطى فارسى در كتابخانهء موزهء بريتانيا ، ص 932 - 933 .
( 2 ) - عمل صالح ، ج 3 ، ص 436 .
( 3 ) - مآخذ احوال و آثار او در پايان اين گفتار مذكور خواهد افتاد .
( 4 ) - تذكره ، ص 251 - 252 .