تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى ) — صفحة 1699

مساهمون:

ص١٦٩٩
ابو الفضل كازرونى از دانشمندان آن عهد بود . در سال 981 بمعرفى برادر خود شيخ ابو الفيض فيضى به خدمت جلال الدين اكبر درآمد و به زودى از مقربان آن پادشاه گرديده و « بمزاج پادشاهى چنان جا كرده كه محسود شاهزاده‌ها بود تا بامرا چه رسد و همواره در خدمت پادشاه چون عرض با جوهر قائم بوده امرى بىصوابديدش متمشى نمىشد » « 1 » ، و بعد از چندى بمأموريتهاى نظامى بدكن رفت و در همان مأموريت بسال 1008 بمنصب چهار هزارى ارتقا يافت و همچنان درين خدمت بسر مىبرد تا آنكه در سال چهل و هفتم سلطنت اكبر ( 1011 ه ) بپايتخت احضار شد و در بين راه بتاريخ چهارم ربيع الاول سال 1011 بر دست كسانى كه شاهزاده سليم ( - جهانگير در دوران پادشاهى ) گماشته بود ، بقتل رسيد . ابو الفضل نيز مانند برادر خود در ابداع « دين الهى » يا « توحيد الهى » مؤثر بوده است . اهميت او بيشتر در اينست كه نويسنده‌يى چيره‌دست و ماهر بود ، مانند برادرش فيضى به زبان فارسى احاطه داشت و سعى مىكرد در نگارش اثرهاى خود بسبكى نزديك پيشينيان بازگردد و از شيوهء نثر عهد صفوى دور شود . وى تأليفات متعددى دارد كه مهمتر از همهء آنها كتاب اكبرنامه ، آيين اكبرى ، و عيار دانش است . اكبرنامه مفصل‌ترين كتاب در تاريخ دوران اكبرست كه مؤلف آن را در سه جلد نوشت . در آغاز جلد اول بعد از ايراد شرحى دربارهء ولادت جلال الدين اكبر ، از نسب پادشاهان مغول و سپس از سلطنت بابر و همايون سخن رفته و دنبالهء كلام بدورهء اكبر كشانيده شده و بدينگونه كار تدوين تمام كتاب ادامه يافته و تا وقايع سال چهل و هفتم از پادشاهى اكبر ( - سال 1010 ه ) را شامل شده است . اكبرنامه بسال 1877 در كلكته چاپ شد . آيين اكبرى كتاب مشهور ديگريست از ابو الفضل علامى در شرح رسمها و آيين‌ها و مقررات دربارى هند كه هريك از آنها ذيل « آيين » ( - رسم ،
هامش
( 1 ) - مآثر الامرا ، ج 2 ، ص 610 .