33 - محمد طاهر سبزوارى « 1 »
محمد طاهر بن خواجه عماد الدين حسن بن سلطان على بن حاجى محمد حسين سبزوارى معاصر جلال الدين اكبر و از اعيان دربار او بوده و باداء خدمتهاى دولتى در هند اشتغال داشته است . در 988 فرمان حكمرانى يكى از نواحى هند به دو داده شد و در سال 1013 براى گزاردن رسالتى از جانب پادشاه بخانخانان به برهانپور رفت . برادرش خواجه سلطان احمد هم در دربار اكبر مقاماتى داشت و يكى از شاعران وابسته بدرگاه وى بود .
محمد طاهر مؤلف كتاب خوبى در تاريخست بنام روضة الطاهرين كه تاريخ عمومى عالم است از آغاز تا سال 1014 ه . وى در مقدمهء كتاب نوشته است كه بدان سبب آن را روضة الطاهرين ناميده كه اولين كلمه ازين نام سال اتمام كتاب را نشان مىدهد يعنى روضه كه مساويست با 1011 . پس كتاب اصلا تا وقايع سال ياد شده ختم مىشد و بعد بعللى و از آن جمله بسبب آنكه 1014 سال درگذشت جلال الدين اكبر بوده دنبالهء مطلبهاى كتاب تا به آن سال كشيده شده است . كتاب به پنج « قسم » و هر قسم به چند « باب » و هر باب به چند « فصل » تقسيم مىشود و مؤلف فهرست مطلبهاى كتاب را بشرح و تفصيل آورده و در ذكر سلسلههاى سلاطين بهريك از شاهان آن سلسله و مدت پادشاهيش هم اشاره نموده است . بخشى از « قسم اول » اين كتاب كه بپادشاهان قديم ايران اختصاص دارد بامر اكبر و بوسيلهء مولانا تقى الدين محمد شوشترى از شاهنامهء فردوسى اخذ و بوسيلهء مؤلف تلخيص و تكميل شده است .
موضوعها و مطلبهاى كتاب از ذكر پيامبران و نخستين پادشاهان ايران و عرب آغاز شده به تمام سرزمينهاى ايران و هند و روم و ترك گسترش يافته و بويژه تاريخ هند در آن تفصيل بيشتر و پرارزشترى دارد و از روايتهاى قديم هندويى آغاز شده تا شاهان دهلى و سند و كشمير و مولتان و دكن و غيره
هامش
( 1 ) - دربارهء او بنگريد به تاريخ نظم و نثر در ايران ، ص 357 و بفهرست نسخههاى فارسى كتابخانه موزهء بريتانيا ، ص 119 - 121 .