تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى ) — صفحة 1676

مساهمون:

ص١٦٧٦
صفوى و از شاگردان على بن حسن زوارى مفسر مشهور بوده و از شيخ على كركى نيز بواسطه روايت نموده و داراى تأليفاتى نيكو خاصه در تفسير قرآنست كه در آن دستى توانا داشت . دربارهء او نوشته‌اند كه سالها پيش از مرگ سكته‌يى ناقص بر او عارض گشت چنان كه مرده‌اش پنداشتند و بخاكش سپردند . چون در قبر به هوش آمد بانگ و فرياد برآورد چندانكه از گور بيرونش كشيدند ، و در آن حالت كه بود نذر كرده بود كه اگر از آن تنگنا رهايى يابد كتابى در تفسير قرآن فراهم خواهد آورد . بعد از رهايى از گور سالها بزيست و سه‌بار به نذر خود وفا كرد ، دوبار به فارسى و يك‌بار بتازى . دو تفسير فارسى او منهج الصادقين و خلاصة المنهج است و تفسير عربى او زبدة التفاسير در دو مجلد بزرگ . و اما منهج الصادقين فى الزام المخالفين كه در پنج مجلدست ببيان خود او : « منطويست بر حل لغات و تراكيب نحويه و اسرار و نكات غريبه مبتنى بر كثرت ادله و براهين در بطلان مذهب مخالفين و رفع شبهات معاندين و اثبات مذهب ائمهء اثنى عشر و ذكر مذاهب علما و فقها در مسائل كلاميه و فروعيهء دين مبين و بيان قصص مطوله و حكايات مفصلهء امم سابقين . . . » و تفسيريست مشروح كه در سال 1296 ه . ق در تهران بطبع رسيده است و نسخه‌هاى خطى آن هم كم نيست . كوتاه شدهء تفسير ياد شده خلاصة المنهج نام دارد و ملا فتح الله در مقدمهء آن نوشته است كه چون استفاده از تفسير مشروح او بعلتهاى مختلف براى عموم خاصه آنها كه از كسب دانش محروم مانده‌اند دشوار بود ، آن را كوتاه كرد و خلاصة المنهج ناميد . اين كتاب بسال 1284 ه . ق در تهران و يك‌بار ديگر در تبريز چاپ شد . ديگر از اثرهاى ملا فتح الله شرح نهج البلاغه است به فارسى موسوم به تنبيه الغافلين و تذكرة العارفين كه در سال 955 ه بپايان رسانده ،
تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى ) — صفحة 1676 | ذبيح الله صفا