كه اين نسخه بهر تو كردم رقم * ز تدبير مأكول و مشروب هم . . .
11 ) بدايع الانشاء كه آن را در سال 940 براى پسرش رفيع الدين حسين نوشت .
در همين اوان كسان ديگرى را مىيابيم كه در پزشكى تأليفاتى داشته و در اين فن مشهور زمان خود بودهاند مانند حكيم علاء الدين تبريزى كه از يك خاندان پزشكى در تبريز بود و كتابى فارسى شامل واژهها و اصطلاحهاى پزشكى بنظم الفبايى موسوم به « كامل علايى » بنام شاه اسمعيل صفوى ( م 930 ه ) تأليف كرد « 1 » ؛ و غياث الدين منصور دشتكى شيرازى ( م 948 ه ) حكيم و متكلّم معروف كه دو كتاب در پزشكى نوشت بنام معالم الشفا و مختصرى از آن موسوم به « شافيه » « 2 » .
بجز كتابهايى كه بعضى از پزشكان ايرانى مهاجر بهندوستان ( مانند يوسفى مذكور ) در اين دوره تأليف كردهاند ، كتابهاى ديگرى هم به فارسى در آن ديار بوجود آمد كه غالبا اثر پزشكان هندى يا باشنده در هند بود ، از آن جمله است :
معدن الشفاء سكندر شاهى تأليف بهوه بن خواص خان ( م 924 ه ) كه از بزرگان درگاه سكندر شاه لودى ( 894 - 923 ه ) ابن بهلول لودى ، و مدتى حاجب خاص و سپس « مير عدل » ( وزير دادگسترى ) او بود « 3 » . اين كتاب در سه بابست : 1 ) در مقدمات علاج 2 ) تشريح بدن انسان 3 ) بيماريها و درمان آنها « 4 » . - كتاب ديگرى بنام « شافيه در علاج » باسم جلال الدين اسكندر در هند تأليف شده است « 5 » كه معلوم نيست همين سكندر شاه لودى باشد « 6 » . - ديگر ازينگونه كتابها كتاب « علاجات -
هامش
( 1 ) - تاريخ نظم و نثر در ايران ، ص 814 .
( 2 ) - روضات الجنات ، ج 7 ، ص 179 .
( 3 ) - دربارهء او بنگريد بتاريخ فرشته ج 1 ص 330 ، 345 ، 350 .
( 4 ) - دربارهء اين كتاب بنگريد بفهرست نسخههاى خطى فارسى در كتابخانهء موزهء بريتانيا ، ج 2 ص 471 .
( 5 ) - فهرست نسخههاى خطى فارسى در كتابخانهء ملى پاريس ج 2 ، ص 97 - 99 .
( 6 ) - زيرا در اصل كتاب او را متمايز ننمودهاند و ميدانيم كه سكندر شاههاى ديگرى