تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى ) — صفحة 357

مساهمون:

ص٣٥٧
آينده به آنها اشاره خواهم كرد . از اثرهاى منظوم و غيرمنظوم اوست : 1 ) علاج - الامراض در نشانه‌هاى بيمارىها و مداواى هريك كه منظومه‌يى مركب از 289 رباعى بود و يوسفى از آن در مقدمهء كتاب جامع الفوائد خود ياد كرد . 2 ) شرح اين منظومه كه آن را جامع الفوائد ناميده است و آن بچاپ رسيده است . 3 ) قصيده‌يى در حفظ صحّت كه بسال 937 ه بنام ظهير الدين بابر ساخت و در آن شرايط حفظ صحت را در خوردن و آشاميدن و خواب و بيدارى در فصلها و هواهاى مختلف و جز آن شرح داد . 4 ) رياض الادويه كه در سال 946 بنام همايون تأليف كرد . 5 ) دلائل البول كه بسال 942 نوشت و شناخت بيماريها را با نگرش پيشاب در آن باز نموده است . 6 ) دلائل الّنبض كه در آن از شناخت بيماريها بدلالت نبض سخن رفته و يوسفى آن را در سال 942 تأليف كرده . 7 ) جواهر اللغه يا بحر الجواهر در بيان واژه‌ها و اصطلاحهاى پزشكى كه بسال 924 از نگارش آن بازرسته بود . 8 ) منظومه‌يى بشيوهء نصاب الصبيان در ذكر و شرح نامهاى داروها از هندى بپارسى كه بدين بيت آغاز مىشود :
نام هر چيزى بهندى بشنو از من اى پسر * خاصه نام هردوايى نفع بردارى مگر .
9 ) فوائد الاخيار كه منظومه‌ييست در طب و رؤيا كه در هر دو يا سه بيت از آن يكى از مسئله‌هاى پزشكى توضيح داده شده و يوسفى آن را بسال 912 بپايان برده و چنين آغاز مىشود :
بدان چون‌كه گفتى سپاس و درود * كه در فن طبّست اين قطعه‌ها فوائد شدش نام و هر حرف ازوست * ز درياى حكمت درى بىبها
10 ) رسالهء منظوم مأكول و مشروب ببحر متقارب مثمن مقصور يا محذوف در تدبيرهاى پزشكى براى خوردنيها و آشاميدنيها ، و چنين آغاز مىشود :
زبان را چو در اول اين كلام * ز حمد و تحيّت رساندى بكام بدان اى خردمند روشن‌ضمير * كه گويد چنين يوسفىّ حقير