علمهاى شرعى متداول و محّل اعتنا بود و اين توجه و اقبال بنوبهء خود در حجيّت و سنديت آثارش مؤثر افتاد ، در صورتى كه او را نمىتوان ، حتى با مقايسه با استادان قريب العهدش ، در مقام والايى از دانشهاى رياضى قرار داد « 1 » .
در قلمرو گوركانيان هند
كوششهايى كه در قلمرو گوركانيان هند دربارهء دانشهاى رياضى مىشده شايستهء ياد كردنست زيرا آنچه آنجا درين زمينه فراهم آمده به فارسى است و از پارهيى نظرها تازگى دارد . از جملهء كارهاى سودمند آن ديار ترجمهء بعضى از كتابهاى رياضى هندى بود ، به همراه ديگر ترجمهها از سانسكريت بپارسى . يكى از آن كتابها « ليلاوتى » « 2 » در جبر است كه شيخ ابو الفيض فيّاضى شاعر مشهور ( م 1004 ه ) بامر جلال الدين اكبر ( 963 - 1014 ه ) از سانسكريت بپارسى در آورد . متن سانسكريت اين كتاب كه تأليف « بهاسكر اچارىّ » « 3 » است در كلكته ( 1832 ميلادى ) و ترجمهء انگليسى آن در بمبئى ( 1816 ميلادى ) و لندن ( 1817 ميلادى ) و ترجمهء پارسى در كلكته ( 1828 ميلادى ) چاپ شد . ازين بهاسكرا كتاب ديگرى در جبر بنام « بيجگنت » « 4 » بدست عطاء اللّه رشيدى ابن احمد نادر بپارسى منظوم نقل شد ( 1044 ه ) . اين منظومه كه يك مقدمه و پنج مقاله دارد بطبع رسيده است .
ترجمهيى فارسى از كتاب خلاصة الحساب شيخ بهاء الدين عاملى ، كه پيش - ازين شناختهايد ، به صورت منتخبى از آن بسال 1092 ه در هند انجام شد . انتخاب
هامش
( 1 ) - شرححال و اثرهاى شيخ بهايى بعد ازين خواهد آمد . دربارهء اثرهاى رياضى او بنگريد به : امل الآمل ، ج 1 ص 155 - 156 ؛ روضات الجنات ص 59 از ج 7 ببعد ؛ الذريعه ج 2 ، ص 29 و موردهاى ديگر ؛ احوال و اشعار فارسى شيخ بهايى تأليف سعيد نفيسى ، تهران 1316 خورشيدى ؛ فهرستهاى كتابخانههاى مجلس شوراى ملى ايران ، دانشگاه تهران ، آستانهء قدس رضوى ، كتابخانهء معارف ( - ملى ) ؛ تاريخ رياضيات تأليف دكتر غلامحسين مصاحب و جز آنها .
( 2 ) -Lilavati( 3 ) -Bhaskarachrya( 4 ) -Vijaganita