جواد بن اسعد كاظمى ، اندكى بعد از مرگ استاد خود شرحى به عربى نوشت كه در سال 1273 ه ق در تهران بطبع رسيد .
شاگرد ديگر شيخ بنام محمد اشرف بن حبيب اللّه طباطبائى در 1038 شرحى ديگر در يك مقدمه و ده باب و خاتمه بر آن نوشت . از شاگردان ديگر شيخ بهايى ، شمس الدين على خلخالى و شمس الدين محمد گيلانى هم آن را شرح كردهاند و باز شرحهاى ديگر بر آن كتاب ترتيب يافته است ، و از جملهء شرحهاى فارسى آن « كنز الحساب » است كه معتمد الدوله فرهاد ميرزا پسر عبّاس ميرزاى نايب السلطنه آن را بسال 1256 پرداخت و اين شرح دوبار در تهران چاپ شد .
علت توجه بسيار بخلاصة الحساب آن بود كه اين كتاب مدتها از عهد شيخ بهايى ببعد كتاب درسى بوده و ميان طالبان علم دستبدست مىگشته است و به همين سبب هم يك بار آن را بنظم عربى درآوردند ( ميرزا قوام الدين محمد بن محمد مهدى قزوينى مرده در حدود 1150 ه ) ، و يك بار هم بدست نسلمن « 1 » بآلمانى ترجمه و بسال 1843 م در برلين چاپ شد .
شيخ بهايى اثرهاى متعدد ديگرى در رياضيات و هيئت دارد مانند الصّحيفه به عربى در اسطرلاب و شرح آن بنام حدائق الصالحين كه شيخ خود ترتيب داد ؛ و كتاب التحفة الحاتميّه در اسطرلاب به فارسى ؛ و كتاب تشريح الافلاك كه خلاصهييست در علم هيئت و جزو كتابهاى درسى ميان طالبان دانش رائج بوده و چند شرح بر آن نوشته شده و چندبار بطبع رسيده است . . . و جز آنها .
همچنانكه گفتم اهميت آثار شيخ بهايى در آنست كه آنها را به قصد تدوين كتابهاى درسى براى طالبان علم ترتيب مىداده و در تدوين آنها طريق اختصار و سهولت بيان مىسپرده است و ازينروى هم از دوران زندگانيش در مدرسههاى قديم رواج يافت و چون شيخ شخصيت مطلوب و محترم دينى هم شمرده شده ناگزير اين گونه كتابهايش ، با آنكه در ذكر پارهيى از دانشهاى معقولست ، ميان طالبان
هامش
( 1 ) -G H F . Nesselmann