دانشمند ابيوردى
از رياضىدانان بنام اين عهد ابو الحسن بن احمد ابيوردى معروف بدانشمند است كه در همهء دانشهاى زمان خود بويژه در رياضيات مهارت داشت و معروفست كه هجده مسئله در رياضى از زمانهاى قديم باقى مانده بود كه خواجه نصير طوسى شش تا و دانشمند ابيوردى دوازده تاى آنها را حل كردند و ابيوردى درين زمينه رسالهيى بنام حل لاينحل نوشت . در بارهء او نوشتهاند چنان هوشيار بود كه در چهارده سالگى شرح تجريد را با حواشى آن و در بيست و پنج سالگى مجسطى را درس مىگفت و حافظهاش چنان بود كه هر كتاب را يك بار مىخواند و به ياد مىسپرد . وى بيشتر در كاشان در مصاحبت خان ميرزا پسر معصوم بيگ كه از جانب شاه تهماسب حكمران آن شهر بود بسر مىبرد و معلم او بود و سرانجام در يكشنبه بيست و سوم رمضان سال 969 درگذشت و در اردبيل به خاك سپرده شد . ابو الحسن دانشمند در الهيات و كلام و رياضيات تأليفهايى داشت كه از آن ميان دو كتاب مشارق و مرآت الافلاك در رياضيات و نجوم و اثرهاى ديگرى مانند حاشيه بر شمسيّه و حاشيه بر تهذيب المنطق و الكلام تفتازانى در حكمت بود . وى شعر نيز مىسرود « 1 » .
مظفّر گنابادى
مظفر بن محمد قاسم بن مظفر گنابادى معاصر شاه عباس بزرگ بسال 1005 ه بر بيست باب بيرجندى شرحى نوشت و اين متن و شرح بارها چاپ شد . وى كتابى در احكام نجوم دارد بنام تنبيهات المنجمين كه آن را بسال 1031 ه بنام شاه عباس تأليف نمود « 2 » و چون اثرهايش در شمار كتابهاى درسى بوده در عهد خود و بعد از آن شهرت بسيار يافت .
محمد باقر يزدى
از تربيت شدگان اواخر سدهء دهم هجرى كه در نيمهء نخستين از سدهء يازدهم سرگرم كارهاى ارزندهء خود در رياضيات و آموزش و تأليف در اين زمينه بود ، خاتم المهندسين ملا محمد باقر بن زين العابدين
هامش
( 1 ) - دربارهء او بنگريد بتاريخ نظم و نثر در ايران و در زبان فارسى ، سعيد نفيسى ، ص 391 - 392 .
( 2 ) - فهرست كتابخانهء دانشگاه تهران ، ج 3 ، ص 906 .