تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى ) — صفحة 344

مساهمون:

ص٣٤٤
گفته شد « 1 » و او خود در دوران سلطنت با يزيد دوم ( 886 - 918 ه ) و جانشين وى « قاضى عساكر ولايت آناطولى » بود . از آثارش يكى كتاب فارسى « دستور العمل و تصحيح الجدول » در شرح مقالهء نخستين از كتاب زيج جديد سلطانى يا زيج الغ بيكى است . ميرم در آغاز اين كتاب ملا على قوشچى « 2 » شاگرد قاضىزاده را « حضرت جدّى و افتخارى علامة العالم . . . مولانا على القوشجى » معرفى كرده و ازين برمىآيد كه او هم نياى ميرم چلبى و قاعدة نياى مادرى او بود و دور نيست كه در تربيت وى سهمى داشته بوده باشد . ميرم گويد كه شرح قوشجى بر زيج الغ بيك « 3 » « مقصورست بر براهين هندسى و تعلقى بتوضيح اعمال ندارد » و ازين روى خواسته بود كه طريقهء عمل را در تنظيم جدولها نشان دهد و درين شرح توانسته است تنها بمقالت اول زيج ياد شده كه منحصر است به « تواريخ » بپردازد « 4 » . ميرم چلبى دو كتاب فارسى ديگر در هيئت دارد بنام « ربع مجيب » « 5 » و « ربع المقنطرات » « 6 » در بيست فصل كه بنام سلطان با يزيد مذكور نوشت . تاريخ مرگ او را حاج خليفه ذيل « رسالة فى الربع المجيب » سال 931 ه ( احدى و ثلاثين و تسعمأته ) نوشته ليكن بلوشه ، نمىدانم باستناد كدام مأخذ ، سال 932 ه ضبط كرده است .

عبد العلى بيرجندى

رياضىدان و منجّم بزرگ ديگرى كه در آغاز اين عهد شهرت بسيار يافته و تربيت شدهء استادان قرن نهم بود ، ملا عبد العلى بيرجندى ( نظام الدين عبد العلى بن محمد حسين بيرجندى حنفى ، م 934 ه )
هامش
( 1 ) - همين كتاب ، ج 4 ص 104 - 105 . ( 2 ) - دربارهء او بنگريد به همين كتاب ، ج 4 ، ص 105 - 106 . ( 3 ) - آن شرح موسوم است به « سلم السماء » . ( 4 ) - دربارهء دستور العمل و تصحيح الجدول رجوع شود بفهرست نسخه‌هاى خطى فارسى در كتابخانهء ملى پاريس ، بلوشه ، ج 2 ص 68 - 69 . ( 5 ) - كشف الظنون ، چاپ استانبول ، ستون 867 . ( 6 ) - فهرست نسخه‌هاى خطى فارسى در كتابخانهء ملى پاريس ، ج 2 ، ص 69 .
تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى ) — صفحة 344 | ذبيح الله صفا