تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى ) — صفحة 341

مساهمون:

ص٣٤١
( م 1080 ه ) كه در اصفهان اقامت داشت و چند تن از بزرگان زمان را در آنجا تربيت كرد . صاحب رياض العلما دربارهء وى نوشته است كه وى حكيم ماهر منطقى و مورد احترام در عهد شاه عباس دوم بود و شاگردانى چون محمد تنكابنى و حكيم محمد حسين « 1 » و محمد سعيد معروف به « حكيم كوچك » را تربيت كرد و اين آخرى ، ( يعنى قاضى سعيد ) هم نزد پادشاه محترم بود و دانشهاى حكمى را بيشتر در خدمت عبد الرزّاق لاهيجى در قم فراگرفت و همانجا بود تا درگذشت « 2 » ، و ازو در زمرهء بزرگانى كه در مدرسهء شيخ لطف اللّه اصفهان تربيت شده يا تدريس كرده‌اند ، ياد نموده و در آنجا يكى ديگر از شاگردان معروفش مير قوام الدين تهرانى صاحب كتاب عين الحكمه را هم نام برده‌اند « 3 » . باز هم در ميان شاگردان معروف او نام ملا عباس مولوى صاحب اصول الفوائد در اصول مسائل فلسفى است ، و محمد تنكابنى مذكور همان محمد بن عبد الفتاح تنكابنى معروف به « سراب » ( م 1124 ه ) صاحب كتابها و رساله‌هاى فارسى و عربى در موضوعهاى دينى و در كلام و حكمت و از آن جمله كتاب توحيد و كتابى در اثبات وجود صانع قديم است « 4 » . ميرزا طاهر محمد نصرآبادى در ذكر حال « مولانا رجبعلى » گفته است كه مدتى در مدرسهء شيخ لطف اللّه بدرس و افاده سرگرم بود « بعد از آن بعبّاس‌آباد سكنى نموده شاه جنت مكان شاه عباس ثانى بنا بر ارادتى كه بايشان داشت خانه‌يى در شمس‌آباد كه محله‌ييست در بيرون حصار اصفهان خريده . . . » « 5 » . سال وفاتش همچنانكه نوشته‌ام 1080 هجريست و ميرزا محمد طاهر نصرآبادى
هامش
( 1 ) - حكيم محمد حسين برادر قاضى سعيد قمى بود كه ترجمهء حالش گذشت . نام او را محمد محسن هم نوشته‌اند . وى نويسندهء تفسيرى از قرآن به فارسى است . ( 2 ) - نقل از روضات الجنات ، ج 4 ص 10 در ذيل ترجمهء قاضى سعيد قمى . ( 3 ) - ايضا ج 3 ص 351 . ( 4 ) - دربارهء او بنگريد باعيان الشيعه ج 45 ص 271 ؛ روضات الجنات ، ج 7 ص 106 ببعد ؛ الذريعه ج 12 ص 203 ؛ ريحانة الادب ج 3 ص 5 و مأخذهاى ديگر . ( 5 ) - تذكرهء نصرآبادى ص 154 .