تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى ) — صفحة 346

مساهمون:

ص٣٤٦
بدين ترتيب ملاحظه مىشود كه بيرجندى تحصيل دانشهاى عهد خود را بتمامى نزد معروفترين استادان زمان ، در هرات انجام داد و سپس شروع بشرح كتابهاى مشهور در رياضيات و تأليف كتابهايى در دانشهاى ديگر كرد . دربارهء او نوشته‌اند كه : « بصفت تواضع و پرهيزگارى و حلم و ديندارى اتصاف » داشت « 1 » . سال درست وفاتش همان 934 هجريست كه نوشته‌ام و علاوه بر آن سالهاى 911 و 916 و 924 هم ضبط كرده‌اند « 2 » . اثرهاى بيرجندى متعدد و از آن جمله است : شرح الفوائد البهائية فى الحساب كه اصل آن تأليف عماد الدين عبد اللّه بغدادى است و بسال 675 ه بنام شمس الدين محمد جوينى فراهم آمد ، و بيرجندى آن را در سال 891 شرح كرد و حاج خليفه گويد « 3 » كه آن شرحى بزرگ و بسيار سودمند است . - شرح تذكرة النصيرية فى الهيئة از خواجه نصير الدين طوسى . اين كتاب خواجه نصير به علت اختصار و اشتمال بر مطالب فشردهء علم هيئت چند بار شرح شده و كاتب چلبى ( - حاج خليفه ) از آنها در ذيل نام مذكور ياد كرده و در پايان بشرح بيرجندى اشاره نموده و گفته است كه آن را نديده « 4 » . اين شرح بعربيست و بيرجندى آن را در ربيع الاول سال 913 ه باتمام رسانيده و از آن نسخه‌هايى موجودست . - شرح تحرير مجسطى كه متن آن هم از خواجه نصير طوسيست و عبد العلى بيرجندى كار خود را دربارهء آن بسال 931 بپايان برده است . - شرح شمسيّة فى الحساب كه متن آن اثر حسن بن محمد نيشابورى معروف به « نظام اعرج » ( م 828 ه ) است « 5 » . - شرح زيج جديد سلطانى ( زيج گوركانى ، زيج الغ بيكى ) كه بسال 929 ه انجام پذيرفته . - شرح بيست باب در معرفت اسطرلاب از خواجه نصير الدين طوسى كه در سال 893 سمت اتمام پذيرفت . - كتاب بيست
هامش
( 1 ) - حبيب السير ج 4 ، ص 616 . ( 2 ) - تاريخ نظم و نثر در ايران و در زبان فارسى ، سعيد نفيسى ، ص 806 . ( 3 ) - كشف الظنون ، ستون 1296 . ( 4 ) - كشف الظنون ، ستون 392 . ( 5 ) - ايضا همان كتاب ستون 1062 .