و تمام آياتى كه خداوند آنها را با لفظ - كيف - خبر داده است و در باره خود خدا است استخبار و آگاه نمودن مخاطب است به روش هشدار براى مخاطب يا توبيخى است به صورت پرسش مثل آيات :
كَيْفَ تَكْفُرُونَ بِاللَّهِ
- بقره 28 - و
كَيْفَ يَهْدِي اللَّهُ
86 آل عمران « 1 » و
كَيْفَ يَكُونُ لِلْمُشْرِكِينَ عَهْدٌ
- توبه 7 و
انْظُرْ كَيْفَ ضَرَبُوا لَكَ الْأَمْثالَ
- فرقان 9 و
فَانْظُرُوا كَيْفَ بَدَأَ الْخَلْقَ
عنكبوت 20 و
أَ وَ لَمْ يَرَوْا كَيْفَ يُبْدِئُ اللَّهُ الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيدُهُ
- عنكبوت 19
هامش
( 1 ) ترجمه تمام آيه چنين است :
چگونه خداوند گروهى را كه بعد از ايمان آوردن به خدا و گواهى دادن به راستى و حقانيت پيامبر و بعد از دلائل روشن از راه طغيان و سركشى و عناد باز كافر شدهاند هدايت مىكند ، خداوند هرگز گروه ستم پيشه و ظالم را هدايت نخواهد كرد كيفرشان اينست كه خدا و فرشتگان و همه مردمان بر آنها لعنت و نفرين كنند ، در عذاب جاودانهاند و تخفيفى هم ندارد و مورد رحمت حق نيستند ، مگر كسانى كه از آنان براستى توبه كنند و گذشته خويش جبران نموده به صلاح آيند كه در آنصورت -إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ.
از آيه فوق دو معنى براى ظلم و ستم و ستم پيشگان و ظالمين فهميده مىشود :
يكى كفر ورزيدن بعد از ايمان .
دوم - انكار پيامبر و انكار حقيقت نمودن بعد از دلايل آشكار ، كه براستى ظلم و ستم هم از همين كفر و انكار حق سر چشمه ميگيرد و گر نه خدا پرستان حقيقتبين نسبت به خدا و نسبت به خلق و نسبت به خود هرگز ستم روا نميدارند زيرا ميدانند كه خداوند گفته است :وَ الْكافِرُونَ هُمُ الظَّالِمُونَ-إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ- وَ مَنْ يَتَعَدَّ حُدُودَ اللَّهِ فَأُولئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ.