نَظَرٌ - همان بحث و بررسى است كه فراگيرتر و اعم از قياس است هر قياس
هامش
خلاصه معانى چنين است :
1 - نظر : نگريستن با چشم ظاهر براى درك و فهم چيزى 2 - نظر : توجه با چشم دل و باطن براى درك و فهم چيزى 3 - نظر : تأمل و دقت و انديشه 4 - نظر اللّه تعالى : احسان و بخشش خداوند 5 - نظر : بمعنى انتظار 6 - انظار : تأخير و درنگ و همچنين - نظره به همين معنى است 7 - نظر : شگفتن و حيرت در كارها 8 - نظر : همسايه و مجاور 9 - نظر : تفكرى كه به علم يا گمان برسد 10 - ناظر : سياهى وسط مردمك چشم 11 - ناظره و منظره : مراقب و نگهبان 12 - مناظره : جدال لفظى در حديثى آمده است كه : « لا ينظر اللّه الى صوركم و اموالكم و لكن الى قلوبكم و اعمالكم « خداوند به صورتها و اموال نمىنگرد ولى به دلها و اعمال مينگرد تفسير همان آيهاى است كه ميگويد - گوشت قربانى به خدا نميرسد ولى تقوى و پارسائىتان به خدا ميرسد .
نظر با ديدگان و ابصار براى اجسام است ولى نظر با بصائر براى معانى است .
ابن اثير در النهايه مينويسد پيامبر فرموده است نظر به چهره على عليه السّلام عبادت است معنايش اينست كه همين كه على عليه السّلام براى نبرد حاضر ميشد ، مردم مىگفتند لا إله الا اللّه ما اشرف هذا الفتى . لا إله الا اللّه . ما اعلم هذا الفتى ، لا إله الا اللّه ما اكرم هذا الفتى ، اى ما اتقى لا إله الا اللّه ، ما اشجع هذا الفتى ، فكانت رويته .