نسى
: نِسْيَان و فراموشى از ياد بردن چيزيست كه در خاطر انسان ضبط شده است يا از ضعف خاطر و يا از غفلت ، يا از روى قصد و عمد تا اينكه يا دو نام آن از دل و خاطر زدوده شود .
فعلش - نَسِيتُهُ نِسْيَاناً - است در آيه فرمود :
وَ لَقَدْ عَهِدْنا إِلى آدَمَ مِنْ قَبْلُ فَنَسِيَ
وَ لَمْ نَجِدْ لَهُ عَزْماً - طه / 115 و
فَذُوقُوا بِما نَسِيتُمْ
- السجده / 14 و
فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَ ما أَنْسانِيهُ
إِلَّا الشَّيْطانُ - الكهف / 63 و
لا تُؤاخِذْنِي بِما نَسِيتُ
- الكهف / 73 و
فَنَسُوا حَظًّا مِمَّا ذُكِّرُوا بِهِ
- الانعام / 44 و
ثُمَّ إِذا خَوَّلَهُ نِعْمَةً مِنْهُ نَسِيَ ما كانَ يَدْعُوا إِلَيْهِ مِنْ قَبْلُ
- الزمر / 8 و
سَنُقْرِئُكَ فَلا تَنْسى
- الاعلى / 6 در اين آيه خداوند به پيامبر خبر ميدهد و تضمين مىكند كه رسيدن وحى به او و شنيدن آن از حق فراموشش نخواهد شد . خداوند هر نسيان و فراموشى را از انسان مذمّت كرد كه اصلش از روى عمد و يا عذرهائى در آنها باشد مثل اينكه از پيامبر صلّى اللّه عليه و آله روايت شده است كه :
« رفع عن امتى الخطا و النسيان . » .
از امت من خطا و نسيان برداشته شده به اين معنى كه مقدمه و سبب خطا و نسيان از خود او نباشد « 1 » . در آيه گفت :
هامش
( 1 ) چنان كه پارهاى از عذابهاى دنيوى و مبتلا شدن به عوامل آن عذابها از امت اسلامى بر طرف شده است . دو عذاب فوق هم كه سر انجامش نكبت و شكست و عذاب دنيائى است بر طرف شده .