در اين آيه اختلاف در زبانها اشاره به اختلاف لغات و اختلاف تلفظ و نغمههاست زيرا براى هر انسانى نغمهاى كه آهنگ و تلفظى در كلمات هست كه گوشها آن را تميز ميدهند چنان كه در صورتها نيز چنين است كه چشمان آن را از هم باز مىشناسند .
لطف
: اگر با واژه - لَطِيف - جسم توصيف شود ضدش - جثل و ثقيل - است يعنى كثرت و سنگينى ، چنان كه ميگويند - شعر جثل - يا موهاى زياد ، و گاهى حركت آرام و سبك يا پرداختن به كارهاى دقيق را با واژههاى - لَطَافَت و لُطْف تعبير ميكنند ، و چيزى را هم كه با حواس ظاهر قابل درك نيست با كلمه لَطَائِف بيان مىشود ، از اين روى اگر خداى تعالى با آن وصف شود درست است و يا اينكه به جهت علم او به دقايق امور ، يا از جهت مرحمت و لطف او به بندگان و هدايت آنها .
هامش
زبانهاى فارسى - رومى - هندى - چينى - قبطى و زبانهاى ساير ملل متمدن معاصر خويش را فرا گرفتند بنا به نوشته ابن نديم در الفهرست كار ترجمه رونقى شايسته يافت و فلسفهها و حكمتهاى ملل مختلف در اختيار مسلمين قرار گرفت و دوران شكوفائى و درخشش تمدن اسلامى آغاز شد ، جالب اين جاست كه علوم زبان شناسى و جامعه شناسى نژادها در سوره روم كه نام كشورى و قومى اروپائى است ذكر شده و در پايان آيه ميگويد -إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِلْعالِمِينَ- عالمين با كسره لام جمع عالم و دانشمند است كه خود مشوقى براى پى جويان علوم است و در همان زمان علماى چين براى نسخه بردارى از كتاب - الحاوى - رازى به ايران آمدند .