مذاهب مقبولهء مسلمين بر مذهبى ديگر رجحان نيافته است . با تمام اين احوال دولت تيمورى از رسميت مذهب تسنن دفاع مىكرد و در پيشگيرى از سبّ شيخين كه از اعمال عادى شيعيان زمان بود ، سختگيرى مىنمود و در اين راه از تنبيه جسمانى متنفذين قوم هم صرفنظر نمىكرد « 1 » ، و اين معنى حتى در آخرين ايام قدرت آن دولت در مشرق ايران معمول بود و دفاع از « طريقهء پسنديدهء اهل سنت و جماعت » و حفظ نام پيشروان اين مذهب را در خطبههايى كه بر منابر اسلام خوانده مىشد ، لازم مىدانستند « 2 » .
باتمام اين احوال مذهب تشيع در ايران آخرين دورههاى ضعف خود را در برابر مذاهب اهل سنت مىگذرانيد و فرصتهاى ذيقيمتى را كه در قرنهاى هفتم و هشتم فراهم آورده بود به خوبى مورد استفاده قرار مىداد . احترام بسادات و منتسبان بخاندان رسالت در عهد تيمورى ، هم از دوران تيمور ببعد ، مطلبى است كه بلا انقطاع بدان باز مىخوريم .
در تزوكات تيمورى توصيه شده است كه « مرتبهء آل محمد را از جميع مراتب برتر دارى و تعظيم و احترام ايشان بجا آرى و افراط را در محبت ايشان اسراف ندانى كه هرچه از براى خدا باشد در آن اسراف نباشد » « 3 » . همين سيرت را جانشينان فاتح گوركان بىكم و كاست تا پايان عهد خود به كار بستند و مخصوصا شاهرخ در اين راه هيچ دقيقهيى را فرو نمىگذاشت و چه او و چه جانشينان او زيارت مشهد امام ثامن را از فرائض خود مىدانستند و بارها سلاطين تيمورى به زيارت آن مشهد رفته و آن « آستانه را به نياز و اخلاص » بوسيدند و « جبين ضراعت بر زمين استكانت » سودند « 4 » ، و احترام نسبت بساير ائمهء اثنى عشر نيز از فحواى كلام مورخانشان بسيار مستفاد مىگردد ؛ و گاه كار مبالغه در اين گونه مسائل بجايى مىكشيد
هامش
( 1 ) - مطلع السعدين ج 2 ، ص 716
( 2 ) - ايضا ص 1391 - 1392
( 3 ) - تزوكات تيمورى ص 202
( 4 ) - از عبارات عبد الرزاق سمرقندى در زيارت شاهرخ از مشهد ، مطلع السعدين ج 2 ، ص 715 اخذ شده است . دربارهء اين زيارتها براى نمونه رجوع شود به : مطلع السعدين ج 2 صفحات 127 ، 259 ، 264 ، 290 ، 711 ، 1105 و در ساير كتب تاريخى اين عهد هم از اين گونه شواهد بسيار ديده مىشود .