تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى ) — صفحة 305

مساهمون:

ص٣٠٥
مغاير است ؛ و اما سنهء 858 كه بعنوان سال وفات شرف الدين على ذكر كرده‌ايم در تاريخ مفيد مستوفى « 1 » و احمد بن حسين بن على كاتب و در خلاصة الاشعار تقى الدين كاشى تكرار شده است . دربارهء شرف الدين نوشته‌اند كه مدتى از عمر را با همگامى صاين الدين على ( يا : محمد ) تركهء اصفهانى شارح فصوص الحكم و مؤلف كتب و رسالات معروف ديگر در سير آفاق و رياضت و تهذيب گذرانده است « 3 » . صحت اين خبر با توجه و اقبالى كه همهء علما و ادباى آن زمان بتصوف و كسب ذوق ازين راه داشته‌اند بعيد به نظر نمىآيد ليكن مشاغل دربارى و اشتغالات علمى و تعليمى شرف الدين نمىتواند دليلى بر صحت خبر مذكور باشد و نشان دهد كه او زندگانى زاهدانه و صوفيانه‌يى ، كه الزاما با اعتزال و انقطاع از تعلقات دنيوى همراهست ، بسر آورده باشد . وى مردى « ضعيف خلقت » و خرد هيأت بود و گويا ازين راه بارى بر خاطر و رنجشى در ضمير داشت ولى خود را ببلندى مقام و غزارت فضل تسلى مىداد و مىگفت :
مانندهء هلال ضعيفست خلقتم * ز آن چرخ در حساب حمولم كند نهان غافل كه ذره‌يى بود از رايم آفتاب * هرچند هست جسم نحيفم هلال‌سان زاغ شكوهمند قوى هيكلست ليك * دستان بلبلست در آفاق داستان در وصف حال خويشتنم نيك درخورست * بيتى ز گفتهء پدرم حل فى الجنان در هيأتم مبين كه بمنطق گه كلام * بس نكته از بديع معانى كنم بيان
شرف الدين داراى چند اثر بنثر است كه منشات او و كتاب « ظفرنامه » بالاتر از همهء آنهاست و ما دربارهء آنها و شيوهء انشاء و شهرتى كه درين فن داشت ، بعد ازين ، در بهرهء پنجم سخن خواهيم گفت و فعلا كار ما معرفى اوست در شمار يكى از شاعران عهد . اگرچه نام شرف الدين را عادة در شمار منشيان و مورخان قرن نهم مىآورند ، ولى او در عهد خود علاوه بر انشاء و ترسل ، در شعر هم زبانزد و معروف معاصران بود . اشتغال « 2 »
هامش
( 1 ) - جامع مفيدى ص 302 ( 2 ) - تاريخ جديد يزد ، ص 285 ( 3 ) - جامع مفيدى ص 302 - 303 بنقل از كتاب « سلم السموات »
تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى ) — صفحة 305 | ذبيح الله صفا