تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى ) — صفحة 124

مساهمون:

ص١٢٤

بهرهء نخست وضع عمومى زبان و ادب فارسى

تشويق اهل ادب و هنر

دوره‌يى كه مورد مطالعه و تحقيق ماست از آخرين سالهاى قرن هشتم آغاز شده و تا به چند سالى از آغاز قرن دهم امتداد مىيابد . اين دوره كه اندكى بيش از يكصد سال بدرازا كشيد يكى از دوره‌هاى مهم ادب فارسى است كه با همه نقايص خود بسيارى وجوه رجحان و برترى را داراست ، به نحوى كه مىتوان آن را آخرين دورهء مهم قديم در ادب فارسى و عهدى شمرد كه ديگر تجديد نشد و نيز دورانى دانست كه بنوبهء خود مقدمهء آغاز عهدى كاملا نو در ادب فارسى ( يعنى عهد صفوى ) گرديد . درستست كه عهد مورد بحث ما از حيث ثبات پادشاهيها چندان دورهء خوبى نبود اما از باب ارزش خدمات پادشاهان و شاهزادگان و امرا و رجال مسلما يكى از دوره - هاى بسيار مهم و پرثمر بوده است . باز معلوم است كه در اين دوره كشاكشهاى مدعيان سلطنت در ممالك وسيع تيمورى بسيار رخ داده و بسى خونها در اين گيرودارها بر زمين ريخته است ، اما اولا اين كشاكشها هيچيك بنيان‌كن و خانه‌برانداز نبود و بيشتر باختلاف امرا بر سر تصرف ممالك و بلاد ختم مىشد نه بكشتار گروها گروه و ويران كردن شهرها و برانداختن مراكز علم و ادب و امثال اين امور ، و ثانيا تمام عناصرى كه در اين كشاكشها دخالت داشتند حتى تركمانان و ازبكان ، همگى مشوق علما و ادبا و شعرا بودند و اگر سستى و فترتى در كار علم و ادب در اين دوره باشد تقصير فقط از آن عناصر نيست بلكه معلول عللى ديگر نيز هست كه بايد آنها را در حوادث عهد مغول ببعد جست‌وجو كرد .
تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى ) — صفحة 124 | ذبيح الله صفا