517 وزير سنجر بوده است « 1 » .
از اين خاندان خيرات و مبرات بسيار از قبيل مساجد و مدارس و رباطات برجاى مانده بود و همهء آنان مردم فاضل و كاتب و پرورانندهء شاعران و نويسندگان و دوستداران فقها و عرفا بوده و آنان را برواتب و وظايف دلخوش ميداشتهاند .
مهلّبيان
ديگر از خاندانهاى مشهور خاندان مهلّبيان بود در بيهق ، از اولاد مهلب بن ابى صفره سردار مشهور عرب ، كه تا قرن ششم از آنان كسانى شهرت داشتهاند « 2 » .
خاندان منيعى
از خاندانهاى معروف ديگر خراسان كه از اواسط قرن پنجم شهرت يافتند خاندان منيعى بوده است در نيشابور « 3 » ، نخستين كسى از اين خاندان كه در تاريخ ايران شهرتى يافته ابو على حسان بن سعيد است كه چون يكى از نياكانش منيع نام داشت به منيعى مشهور بود . نسب اين خاندان به « سيف اللّه خالد بن وليد » از سرداران معروف صدر اسلام و از صحابهء مشهور ميرسيده است . ابو على حسّان از ثروتمندان بزرگ عهد خود و در همان حال از محدثين و فقهاى زمان بوده و در نيشابور سمت رياست داشته است و بكثرت مال و زهد مشهور دوران بوده و قسمت بزرگى از اموال خود را صرف احداث مساجد و رباطات و مدارس كرده بود . وفاتش بسال 463 در شهر مرورود اتفاق افتاد و مهمترين اثر او جامع منيعى نيشابور بوده است .
فرزندان ابو على حسان در خراسان بعلم و رياست و ادب و دوستدارى شعر و شعرا مشهورند و از آن ميان ميتوان نام چند تن را در كتب تاريخ و رجال و ديوانهاى شاعران يافت مانند : عبد الرزاق منيعى ابو الفتح پسر ابو على حسان كه از محدثين و فقهاى مشهور زمان خود بود و عدهء كثيرى از محدثان ازو روايت كردهاند و مرگش بسال 491 اتفاق افتاد . پسر او ابو احمد كمال منيعى هم از فقها و محدثين بوده و
هامش
( 1 ) - رجوع شود به دائرة المعارف اسلامى ذيل كلمهء نظام الملك و تاريخ بيهق چاپ تهران ص 73 - 83
( 2 ) - تاريخ بيهق ص 83 ببعد
( 3 ) - دربارهء اين خاندان مخصوصا رجوع شود به مقالهء مرحوم عباس اقبال بنام جامع منيعى نيشابور در شمارهء 11 سال سوم مجلهء مهر .