همعهد خود كه هنوز ديوان آنان انتشار كامل نيافته دچار حملهء مغول شدند و از بين رفتند ، آشنايى يافت و احوال و نمونهء آثار آنان را در كتاب خود حفظ نمود و بدينطريق دورنمايى روشن از وضع شعر پارسى مقارن حملهء مغول بما داد .
مقدمهء عوفى بر لباب الالباب نمونهء بديعى است از شيوهء نثرى كه مشحون بافكار شاعرانه است كه مخصوصا در اواخر قرن ششم و اوايل قرن هفتم در نثر مصنوع رواجى يافته بود . و در پايان اين مقدمهء دلپذير ، عوفى علت تقسيم كلام مكتوب را بنظم و نثر بيان مىكند و آنگاه ميگويد :
« . . . چون خادم دعا و ناشر ثنا محمد عوفى روى از همهء جهان گردانيده و بهمهء جهان آورده است ، يعنى حضرت رفيع و درگاه فلك پناه عرش پايگاه سلطان وزراى مشرق ، صاحب قران جهان مكارم اخلاق مدّ اللّه ظلال جلاله . و بشرف دستبوس او از دست هوس خلاص يافته ، خواست كه حضرت عاليه را هم از شيوهء صناعت و سرمايهء بضاعت خود خدمتى كند و تحفهيى آرد كه تا دامن قيامت دست بلا بدامن آن نرسد و تا آخر دور روزگار از دست تعرض شبروان زوال مأمون باشد ، در طبقات شعراء عجم اين مجموعه بپرداخت و عرايس ابكار افكار فضلاء هر عصر را بر خاطب كريم طبيعت وقّاد و بصيرت نقاد ملك الوزراء عرض داده و اين سكهء تمامعيار را به مهر مدايح حضرت كريم او برآورد و نقش طراز اين نسج وجيز مآثر اين دولت را ساخت و اين مجموعه را لباب الالباب نام نهاد . . . »
ترجمهء الفرج بعد الشدّة - اين كتاب را اصلا قاضى ابو على محسن بن على بن محمد بن داود التنوخى ( م . 384 ) به عربى نوشت و عوفى آن را بپارسى درآورد و درينباره در باب هفتم از قسم چهارم جوامع الحكايات گفت : « و قاضى محسن تنوخى كتاب الفرج بعد الشدة را تأليف كرده است اندرين معنى و آن كتابى مرغوب است و مؤلف آن كتاب را بلغت پارسى ترجمه كرده است و بيشتر حكايات درين مجموع مسطور است » .
همچنانكه عوفى خود گفته است بيشتر حكايات فرج بعد الشدة در جوامع الحكايات نقل شد . ترجمهء ديگرى از همين كتاب بعدها بدست حسين بن اسعد بن حسين دهستانى مؤيدى در نيمهء دوم قرن هفتم يعنى قريب نيم قرن بعد از ترجمهء نخستين صورت گرفته است .
تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى ) — صفحة 1030
مساهمون: ذبيح الله صفا
ص١٠٣٠