ملاحظه مىشود .
از جملهء قديمترين شعراء ايرانى كه شروع بسرودن شعر به زبان عربى كردند يكى زياد الاعجم است كه اصل و منشاء او اصفهان بود و از آنجا بخراسان رفت و در همانجا بود تا درگذشت . او را از آنروى اعجم ميگفتند كه كلمات عربى را بلهجهء ايرانى ادا ميكرد و در تركيبات و اشعار مرتكب لحن ميشد . مثلا صاد را مانند سين تلفظ ميكرد و يكى از ابيات او چنين است :
اذا قلت قد اقبلت ادبرت * كمن ليس غاد و لا رائح
و حال آنكه مىبايست بگويد : « غاديا و لا رائحا » .
ديگر از مشاهير شعراى ايرانى كه به زبان عربى آغاز شاعرى كردهاند خاندان يساراند . اسمعيل و ابراهيم و محمد پسران يسار از اهل نساى خراسان و هرسه شاعرانى ميهنپرست و متفاخر باصل و نسب ايرانى خود بودند و از آن ميان اشعار اسمعيل مشهورست « 1 » .
ديگر ازين شعرا ابو العباس اعمى و موسى شهوات را بايد نام برد كه هردو از مردم آذربايجان بودهاند .
از جملهء بزرگترين شعراى ايرانى كه در تغيير سبك شعر عربى اثر بيّن و آشكارى دارد بشّار بن برد ( م . 167 ) از شاهزادگان تخارستان است كه در كودكى باسارت بميان بنى عقيل بن كعب آمد و در ميان آنان تربيت شد . وى كه پيشرو شعراى محدثين شمرده مىشود در تفاخر بنسب خود و تحقير عرب و وصف جوارى و كنيزكان و اظهار بزندقه و هجو و آوردن تشبيهات و استعارات دقيق و حكم و امثال مشهورست .
شاعر مشهور ديگر ايرانى اين عهد ابو نواس حسن بن هانى ( 145 - 199 ) از مردم خوزستانست كه قصائد خمريه و غزلهاى او مشهورست و همچنين ملمعات او كه در آن از طريق تلميح كلمات فارسى را با عربى درميآميخته است .
از معاصران بشار و ابو نواس يك شاعر ايرانى را مىشناسيم بنام ابو العتاهيه
هامش
( 1 ) - رجوع شود به همين كتاب ص 20