در پيرامون فرقهء مبتدعهء باب
كليّات
ميرزا سيّد على محمّد شيرازى ( 1225 - 1266 ) مشهور به « باب » را در آغاز دعوتش ، « باب امام » و در اواخر به موجب دعاوى خود او ، وى را مهدى موعود ، امام زمان و نقطهء اولى و مظهر الهى مىشمردند . اوّل كسى كه ميرزا سيد على محمّد را به اين عنوان شناخت ، ملّا حسين بشرويه بود كه بابيّه او را « اوّل من آمن » و باب را « باب الباب » لقب دادند .
نخستين هيجده نفرى نيز كه به باب گرويدند ، او را به عنوان مهدى و امام قائم شناختهاند ، به حروف « حىّ » مشهورند كه برحسب حساب جمّل معادل 18 مىشود . بارى بابيّهء نخست ، خاصّه جماعت معروف به حروف حىّ ، در ترويج و نشر عقايد باب اهتمام بسيار به كار بردند و با آن كه خود باب در زندان بود ، پيروانش در اكثر بلاد ، عقايد و دعاوى او را نشر و ترويج كردند ، مردم را به پيروى و طرفدارى او دعوت نمودند ، چنان كه ملّا حسين بشرويه ، مقارن قيام سالار در خراسان اهتمام بسيار در اين باب كرد . حمزه ميرزا حشمت الدّوله او را به حبس افكند ، امّا او از آنجا گريخته به قلعهء « بدشت » در شاهرود و از آنجا به مازندران رفت . اولين مجمع بابيّه در قريهء بدشت شاهرود منعقد شد كه در آن بابيّه تمام مملكت فراز آمدند و ظهور تعاليم تازه را اعلام نمودند قرة العين در آن مجمع بىحجاب ظاهر شد و براى قوم سخن گفت . ملّا حسين بشرويه در پايان اين مجمع به سوى بارفروش رفت و در آنجا در قلعهء طبرسى قوايى جمع كرد و چند دفعه قواى محلّى ، و حتى قوايى را كه از مركز به دفع او گسيل شده بود ، شكست داد . عاقبت ملّا حسين بشرويه در ربيع الاوّل سنهء 1266 ه . ق كشته شد ، ولى بابيّه قلعهء طبرسى را همچنان نگاهداشته از آن مدافعه