الرِّزْق : بخشش مدام و پيوسته است كه گاهى دنيوى و زمانى اخروى است و گاهى نصيب و بهره را هم - رزق - گويند و همچنين به چيزى كه به معده مىرسد و با آن تغذيه مىشود .
رِزْقُ الجُنْدِ : جيره و حقوق سربازان .
رُزِقْتُ عِلْماً : از نظر دانش بهرهمند شدم .
در آيهء : (
وَ أَنْفِقُوا مِنْ ما رَزَقْناكُمْ
مِنْ قَبْلِ أَنْ يَأْتِيَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ - 10 / منافقون ) يعنى از مال و مقام و دانش . و همچنين در آيات : (
وَ مِمَّا رَزَقْناهُمْ يُنْفِقُونَ
- 3 / بقره ) و (
كُلُوا مِنْ طَيِّباتِ ما رَزَقْناكُمْ
- 57 / بقره ) و (
وَ تَجْعَلُونَ رِزْقَكُمْ
أَنَّكُمْ تُكَذِّبُونَ - 82 / واقعه ) يعنى بهرهء خويش را از نعمت الهى تنها به دروغ گويى و تكذيب نمودن قرار دادهاند .
و در آيهء : (
وَ فِي السَّماءِ رِزْقُكُمْ
- 22 / ذاريات ) گفتهاند بارانى است كه حيات جانداران بسته به آن است و نيز گفتهاند معنيش مثل آيه : (
وَ أَنْزَلْنا مِنَ السَّماءِ ماءً
- 18 / مؤمنون ) است . و باز گفته شده آيه : (
وَ فِي السَّماءِ رِزْقُكُمْ
- 22 / ذاريات ) هشدارى و تنبيهى است بر بهرههاى مقدر ، و طبيعى و الهى .
و آيهء : (
فَلْيَأْتِكُمْ بِرِزْقٍ مِنْهُ
- 19 / كهف ) به طعامى كه با آن تغذيه مىشويد .
و آيهء (
وَ النَّخْلَ باسِقاتٍ لَها طَلْعٌ نَضِيدٌ رِزْقاً لِلْعِبادِ
- 10 / ق ) .
يعنى : ( نتيجه ريزش بارانها نخلهاى بلنديست كه ميوههايش متراكم و براى بندگان خدا بهره و نصيب است ) .
گفتهاند مقصود از رزق غذاهاست و ممكن است بر عموم خوراكيها ، نوشيدنيها ، و هر چه كه به صورت ابزار به كار مىرود و تمام چيزهايى كه از سرزمينى بدست مىآيد و خداوند همهء آنها را نتيجهء آب و باران كه از آسمان نازل مىكند مقدر فرموده است ، اطلاق مىشود .
و نيز گفتهاند - رزقا للعباد - در بارهء پاداش اخروى است .
و آيه : (
وَ لا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ قُتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَمْواتاً بَلْ أَحْياءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُونَ
- 169 / آل عمران ) . خداوند نعمتهاى اخروى را بر آنها عنايت و افاضه مىكند ، مثل :