إِعْلَام مخصوص خبر دادن سريع و تند است .
بعضى از علماء گفتهاند : تَعْلِيم - آگاهى دادن و تنبيه يا هشدارى به نفس آدمى است براى تصوّر معانى : و تَعَلُّم : آگاهى و تنبّه نفس براى تصوّر چيزى است كه مىآموزد و چه بسا وقتى تكرار در آن باشد در معنى - إعلام - به كار رود ، مثل آيه :
(
أَ تُعَلِّمُونَ
اللَّهَ بِدِينِكُمْ - 16 / حجرات ) ( آيا با اظهار پياپى ديانت خود ، مىخواهيد خدا را آگاه سازيد و خبر دهيد ) و از - تعليم - مثل آيات :
(
الرَّحْمنُ عَلَّمَ
الْقُرْآنَ - 2 / رحمن ) (
عَلَّمَ بِالْقَلَمِ
- 4 / علق ) (
وَ عُلِّمْتُمْ
ما لَمْ تَعْلَمُوا - 91 / انعام ) (
عُلِّمْنا
مَنْطِقَ الطَّيْرِ - 16 / نمل ) (
يُعَلِّمُهُمُ
الْكِتابَ وَ الْحِكْمَةَ - 129 / بقره ) و مثل آيه : (
وَ عَلَّمَ
آدَمَ الْأَسْماءَ كُلَّها - 31 / بقره ) پس تعليم دادن اسماء به آدم اين است كه خداوند نيرويى برايش قرار داد كه بوسيلهء آن نيرو سخن گفت و اسامى اشياء را وضع كرد « 1 » .
و اين حالت در جان و خاطر اوست مثل قرار دادن نيروئى در حيوانات كه هر كدام از آنها كارى را پى مىگيرند و انجام مىدهند ، و صدايى از خود برمىآورند .
در آيه : (
وَ عَلَّمْناهُ
مِنْ لَدُنَّا عِلْماً - 65 / كهف ) موسى به او گفت :
هامش
( 1 ) يكى از نكات بسيار در خور دقّت مؤلّف كتاب مفردات ، راغب رحمه اللّه تعالى ، همين است كه براى آدم خصوصيّتى غير از آنچه فلاسفه در باره او گفتهاند بيان مىكند و آن نيروى نامگذارى در آدميان است كه از آغاز خلقت براى تمام پديدههاى عالم از خرد و كلان ، مادّى ، و معنوى ، اخلاقى و فكرى ، سياسى و اجتماعى نامگذارى كرده .
و نيز براى دست افزارها و ساختههاى خويش و اصولا حالت نامگذارى و وضع اسامى براى موجوداتى كه اطراف انسان هست يكى از امتيازات انسان بر تمام موجودات حتّى بر فرشتگان است .