(
يَعْرِفُونَ نِعْمَتَ اللَّهِ ثُمَّ يُنْكِرُونَها
- 83 / نحل ) .
واژه - عَارِف - در عرف سخن مردم ، مخصوص به معرفت خداى و ملكوت و شكوه او و شناخت و معامله نيكوى خداى تعالى با بندگان است .
مىگويند : عَرَّفَهُ كذا : آن را شناساند و اظهار كرد ، در آيه :
(
عَرَّفَ
بَعْضَهُ وَ أَعْرَضَ عَنْ بَعْضٍ - 3 / تحريم ) ( پارهاى را شناساند و اظهار داشت و از بعض ديگر اعراض كرد ) .
تَعَارَفُوا : بعضى ، بعض ديگر را شناختند ، در آيات :
(
لِتَعارَفُوا
- 13 / حجرات ) (
يَتَعارَفُونَ
بَيْنَهُمْ - 45 / يونس ) عَرَّفَه : خوشبويش كرد ، در بارهء بهشت گفت : (
عَرَّفَها
لَهُمْ - 6 / محمّد ) يعنى بهشت را براى آنها طيّب و خوشبو قرار داد .
گفته شده -
عَرَّفَها لَهُمْ
- به اين است كه آنجا را برايشان وصف كرد و به سوى بهشت تشويقشان نمود و هدايتشان كرد . و آيه : (
فَإِذا أَفَضْتُمْ مِنْ عَرَفاتٍ
- 198 / بقره ) ، عَرَفَات اسمى است براى مكان و بقعة مخصوص ، گفتهاند : وجه تسميه آن بر اين است
هامش
امّا حقّ گويان كه در رأس آنها پيامبران و اولياء و امامان قرار دارند وجودشان ، افكارشان و صفاتشان و بالآخره همه چيزشان براى معاصرين آنها معلوم و مشخّص بوده و از اين روى پيامبر اسلام ( ص ) از نظر اخلاق و عمل ، صديق و امين و عظيم معرّفى شده تا جائى كه ابن سينا دانشمند جهان اسلام و جهان انسانيّت در بارهء معاد و پذيرش آن ، مىگويد : چون صادق مصدّق گفته است از جان و دل مىپذيريم يعنى معاد بر اساس وحى و قرآن از زبان شخصيّتى بيان شده كه معاصرينش او را به راستگويى تصديق كردهاند .
كلام ابن سينا خود تأييدى بر تفسير آيهء فوق است و ميزان ، و ملاكى براى انتخاب راه و افراد ، تا در لبهء پرتگاه سقوط ايمانى و فكرى قرار نگيريم و با چشم باز نخست به افكار و اعمال و كردار هر گوينده در گذشته و حال بنگريم همانطور كه « امام خمينى » در پذيرش افراد و واگذارى مسؤليّتها به آنها چنان توصيهاى كردهاند كه سابقهء افراد در گذشته و حال را نخست در نظر بگيرند و از اين روى آيه :
(يَعْرِفُونَهُ كَما يَعْرِفُونَ أَبْناءَهُمْ- 146 / بقره ) پيامى است جاودانه و جهانى كه در گزينش پيامبر و امام و پيشوا همواره انسانها را از لغزشهاى يقينى ، و اجتماعى دور مىدارد .