با چكش . و (
ضُرِبَتْ
عَلَيْهِمُ الذِّلَّةُ - 61 / بقره ) و همينطور آيه : (
ضُرِبَتْ عَلَيْهِمُ الْمَسْكَنَةُ
- 112 / آل عمران ) ( عدم تمركز و سكونت يا سرگردانى آنها را فرا گرفته است ) گوئى كه همچون كوبيدن ميخهاى خيمه ، خوارى و ذلّت آنها را مىكوبد و فرا گرفته ) و از اين معنى بطور استعاره آمده است كه (
فَضَرَبْنا
عَلَى آذانِهِمْ فِي الْكَهْفِ سِنِينَ عَدَداً - 11 / كهف ) ( سالهاى محدودى آنها را از شنيدن بازداشتيم و خوابانديم ) (
فَضُرِبَ
بَيْنَهُمْ بِسُورٍ - 13 / حديد ) ( بين آنها ديوارى حائل و زده شد ) . و عبارت - ضَرْبُ العودِ و النّاي و البوق : دميدن با نفسهاست ( در عود ، نى و شيپور ) ضرب اللّبن : « 1 » آميختن شيرى به شير ديگر .
ضَرْبُ المَثَلِ : از همان عبارت - ضرب الدّراهم است يعنى ياد كردن اثر چيزى كه در غير آن چيز ظاهر شود ، در آيات گفت :
(
وَ اضْرِبْ
لَهُمْ مَثَلًا - 32 / كهف ) (
ضَرَبَ
لَكُمْ مَثَلًا مِنْ أَنْفُسِكُمْ - 28 / روم ) (
وَ لَقَدْ ضَرَبْنا
لِلنَّاسِ - 58 / روم )
هامش
پس در مسأله غرايز و توالد و تناسل نيز فرق وجود انسان بر ساير حيوانات به خوبى دانسته مىشود و بيان مدّعيان برآمدن انسان از حيوانات بكلّى پوچ و بيهوده مىنمايد زيرا در حيوانات نه شعورى و نه حتّى مودّتى در چنين حالاتى ديده مىشود بلكه بر عكس آن هست .
در كلام پيامبر عظيم الشّأن اسلام هست كه فرموده : هرگز همانند حيوانات با همسرانتان رفتار نكنيد بلكه با مقدّماتى از گفتار و مزاح عملتان را توأم نمائيد .
( 1 ) در حديثى از پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله آمده است كه : « ضربوا كتاب اللَّه بعضه ببعض » يعنى آيات كتاب خداى در هم آميخته است و ميان محكم و متشابه و ناسخ و منسوخ و مطلق و مقيّد و مجمل و مبيّن - جدايى نيست و واژه - ضربوا - در اين حديث از عبارت - ضربت اللبن بعضه ببعض يعنى شير را در هم آميختم و بهم زدم گرفته شده است . ( مجمع البحرين - 24 / ابراهيم ) و از على عليه السّلام نقل شده است كه فرمود : « و لقد ضربت انف هذا الامر و عينه و قلبت ظهره و بطنه » يعنى زمامدارى و حكومت را با شناخت و معرفت كامل تحقيق كردم و پشت و روى كار را سنجيدم زيرا هم پژوهشگرى براى شناخت و معرفت چيزى عادتا امعان نظر مىكند تا حقيقت آن را دريابد .
( خطبه 43 / صبحى الصّالح در بارهء آماده نمودن يارانش براى جنگ با معاويه ) .