صوت
: الصَّوْتُ : هوايى است كه از فشردن و بهم خوردن دو جسم بدست مىآيد و بر دو گونه است :
1 - صداى مجرّد از دميدن در چيزى مثل صداى ممتد و پيوسته .
2 - دميدن با صدايى مخصوص .
موجوداتى هم كه دمنده هستند و صدا برمىآورند ، دو نوعند :
اوّل - دميدن غير اختيارى ، آنطور كه در جمادات و حيوانات است دوّم - دميدن اختيارى ، چنان كه از انسان سر مىزند .
صدا و آوازى هم كه از انسان برمىآيد دو قسم است :
1 - نوعى با دست ، مثل صداى عود و هر چه كه از آن نوع باشد .
2 - و نوعى هم با دهان .
صداى خارج شده از دهان هم دو گونه است :
1 - يا صدا از نطق و سخن است .
2 - يا غير نطق ، مثل صداى نى ، و صداى با نطق و كلام از انسان هم يا كلمات مفرد است و يا مركّب مثل يكى از انواع سخن ، در آيات :
(
وَ خَشَعَتِ الْأَصْواتُ
لِلرَّحْمنِ فَلا تَسْمَعُ إِلَّا هَمْساً - 108 / طه ) ( در قيامت صداها براى خداى رحمن خاشع شود و جز صداى آرامى نشنوى ) .
(
إِنَّ أَنْكَرَ الْأَصْواتِ لَصَوْتُ
الْحَمِيرِ - 19 / لقمان ) (
لا تَرْفَعُوا أَصْواتَكُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِيِّ
- 2 / حجرات ) تخصيص واژه صوت به فعل نهى كه در آيهء اخير آمده از اين جهت است كه صوت و صدا اعمّ از نطق و كلام است و جارى است كه نهى مخصوص بازداشتن از صداى بلند باشد زيرا چيزى كه مكروه و ناپسند است اين است كه بانگ و صداشان را برتر از صداى پيامبر صلّى اللّه عليه و آله بردارند نه نهى از بلند سخن گفتن .