(
ما كانُوا يَصْنَعُونَ
- 63 / هود ) (
حَبِطَ ما صَنَعُوا
فِيها - 16 / هود ) « 1 » (
تَلْقَفْ ما صَنَعُوا - إِنَّما صَنَعُوا
- 69 / طه ) (
وَ اللَّهُ يَعْلَمُ ما تَصْنَعُونَ
- 45 / عنكبوت ) صَنَعٌ : مردى كه حاذق و نيك پيشه است و خوب كار مىكند .
صَنَاعٌ : زنى كه نيكو ، كار مىكند و ماهر است .
صَنِيعَة : كارى نيكو و ابتكارى .
فرسٌ صَنِيعٌ : اسبى كه نيكوپرستى و تيمار شده است .
از مكانهاى شريف هم به - مَصانِع - تعبير شده است و گفت : (
وَ تَتَّخِذُونَ مَصانِعَ
- 129 / شعراء ) .
مُصَانَعَة : كنايه از رشوه است .
اصْطِنَاع : زياده روى در بهبود و اصلاح چيزى است ، در آيات :
(
وَ اصْطَنَعْتُكَ
لِنَفْسِي - 41 / طه ) (
وَ لِتُصْنَعَ
عَلى عَيْنِي - 39 / طه ) ( هر دو آيهء اخير در بارهء تربيت موسى از سوى خدا است و تأويلش اين است كه مؤلّف محترم آورده است ) .
اين آيات اشارهاى است به آنچه را كه بعضى از حكماء گفتهاند كه :
« انّ اللّه تعالى إذا أحبّ عبدا تفقّده كما يتفقّد الصّديق صديقه » .
( خداى تعالى هر گاه بندهاى را دوست داشت او را مورد تفقّد و رحمت قرار مىدهد همانطورى كه دوستى نسبت به دوستى ديگر تفقّد دارد ) .
صنم
: الصَّنَم : ( تنديس و بت ) مجسّمهاى كه از نقره يا مس و چوب ساخته مىشد و آن را
هامش
( 1 ) كه باز اشاره به همان الگوهاى بشريت مادّى و ستم پيشه است كه مىگويد هر چه ساختيد و پنداشتيد كه نيكو است از بين رفت و تلف شد .