(
مُشْفِقِينَ مِمَّا كَسَبُوا
- 22 / شورى ) ( از چيزهايى كه بدست آورده ، و انجام دادهاند هراسناكند ) .
(
أَ أَشْفَقْتُمْ
أَنْ تُقَدِّمُوا - 13 / مجادله ) ( آيا مىترسيد كه صدقه را پيش اندازيد ) .
شفو
: شَفَا البئرِ و غيرها : دهانه چاه و لبه هر چيز .
و براى نزديك شدن به هلاكت ، به اين واژه مثل مىزنند در آيه :
(
عَلى شَفا
جُرُفٍ « 1 » - 109 / توبه ) و آيه : (
عَلى شَفا حُفْرَةٍ
« 2 » - 103 / آل عمران ) أَشْفَى فلان على الهلاك : در آستانه مرگ رسيد ، و بطور استعاره از اين معنى عبارت :
ما بقى من كذا الّا شَفًى : اندكى از آن مثل دهانه چاه ، چيز ديگرى نمانده . تثنيه اين واژه - شفا و شَفَوَانِ - است جمعش - أَشْفَاءٌ - يعنى دهانهها .
الشِّفَاءُ من المرض : رسيدن و آمدن بهبودى و سلامتى است ، و بعدا واژه - شِفَاء - اسمى براى بهبودى يافتن ، شده است .
هامش
( 1 ) تمام آيه چنين است : (أَ فَمَنْ أَسَّسَ بُنْيانَهُ عَلى تَقْوى مِنَ اللَّهِ وَ رِضْوانٍ خَيْرٌ أَمْ مَنْ أَسَّسَ بُنْيانَهُ عَلى شَفا جُرُفٍ هارٍ فَانْهارَ بِهِ فِي نارِ جَهَنَّمَ وَ اللَّهُ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ.
آيا كسى كه بناى زندگى خويش بر پرهيزكارى و خشنودى خداى نهاده بهتر است يا كسى كه بناى حيات خويش را با ظلم و ستم و كفر ورزيدن به اللّه بر لب پرتگاهى و سيلگاهى ريزان قرار داده كه ناچار فرو ريختنى است و با همان خود ساختههايش در آتش دوزخ سقوط مىكند و خداى قوم ستمكار را هدايت نمىكند .
( 2 ) در اين آيه هم زندگى با كفر و شرك و مىخوارگى و تفرقه و كينه ، و دشمنى را به ايستادن بر لبهء چاه آتش تشبيه نموده ، در مقابل محبّت و الفتى كه خداوند بعد از نزول قرآن و پيامبر در دلهاى مؤمنين بوجود آورده ، يادآورى مىنمايد . و به گفته ابن فارس معنى ريشهاى - شفى يا شفا - اشراف داشتن يا نزديك بودن به چيزى است - اشفى على الشيىء - بر آن چيز اشراف يافت - شفا يافتن از بيمارى هم بخاطر اينست كه بيمار با غلبه و تسلّط بر بيمارى بر آن اشراف مىيابد .
استشفى فلان - وقتى است كه كسى طلب شفا و بهبودى كند . ( مقاييس 3 / 199 ) .