پاداش به آنهاست به مفهومى ديگرى كه در مورد واژه - سمع - هست ، توصيف نمىشود .
و در صفت كفّار مىگويد : (
أَسْمِعْ بِهِمْ وَ أَبْصِرْ يَوْمَ يَأْتُونَنا
- 38 / مريم ) معنايش اينستكه آنها در آن روز ( روز بعث و قيامت ) چيزى كه امروز به خاطر ستمكارى به نفس خويش و ترك نظر و انديشه در حقايق برايشان پوشيده بود و به آن راه نيافتند چه خوب مىشنوند و چه خوب مىبينند .
و گفت : (
خُذُوا ما آتَيْناكُمْ بِقُوَّةٍ وَ اسْمَعُوا
- 93 / بقره ) ( آنچه را به شما داديم بگيريد و بشنويد ، گفتند شنيديم و كار نبستيم ) و (
سَمَّاعُونَ
لِلْكَذِبِ - 41 / مائده ) يعنى سخنانى را كه از تو مىشنوند نه براى ايمان و تصديق است بلكه به خاطر اينكه آنها را تكذيب كنند و دروغ پندارند .
و آيه : (
سَمَّاعُونَ لِقَوْمٍ آخَرِينَ
« 1 » - 41 / مائده ) يعنى به خاطر موقعيت ديگران سخن آنها را مىشنوند .
اسْتِمَاع همان - اصغاء - است مثل آيات :
(
نَحْنُ أَعْلَمُ بِما يَسْتَمِعُونَ
بِهِ إِذْ يَسْتَمِعُونَ إِلَيْكَ - 47 / اسراء ) و (
وَ مِنْهُمْ مَنْ يَسْتَمِعُ إِلَيْكَ
- 25 / انعام ) و (
وَ مِنْهُمْ مَنْ يَسْتَمِعُونَ إِلَيْكَ
- 42 / يونس ) و (
وَ اسْتَمِعْ
يَوْمَ يُنادِ الْمُنادِ - 41 / ق ) و (
أَمَّنْ يَمْلِكُ السَّمْعَ وَ الْأَبْصارَ
- 31 / يونس ) يعنى كيست كه ايجاد كننده گوشها ، و ديدگان آنها و عهدهدار حفظ و تداوم خلقتشان است .
مِسْمَعْ و مَسْمَع : سوراخ گوش و دسته دلو آب كه به آن تشبيه شده است .
هامش
مخصوص باشد تا فايده مطلوب حاصل شود ، مثل ما احسن رجلا يفعل الخير : چقدر مرد نيكوكار ، زيباست ، كه واژه - رجلا - هر چند نكره است ولى با فعل ( خير ) مخصوص و معين شده است .
( 1 ) آيهاى است در بارهء غمگين نشدن پيامبر ( ص ) از مخالفين مىگويد اى پيامبر ( ص ) كسانى كه به كفر روى مىآورند ، تو را غمگين و محزون نسازد ، همانهائى كه به زبان اظهار ايمان مىكنند و در دل مؤمن نيستند .
و كسانى از يهود كه به دروغها و اكاذيب و سخن ديگران گوش فرا مىدهند .
(سَمَّاعُونَ لِلْكَذِبِ ، سَمَّاعُونَ لِقَوْمٍ آخَرِينَ- 40 / مائده ) .