ابل مُسْمَرَة : شترى واگذاشته شده .
السَّامِرِىّ : منسوب به مردى است .
سمع
: السَّمْعُ : حسّ شنوائى در گوش كه صداها را درك مىكند ، فعل آن هم سمع يعنى شنيدن ، است سَمِعَ ، سمعا كه گاهى واژه سمع در چهار مورد به كار مىرود :
1 - به خود گوش نيز تعبير مىشود ، مثل آيه : (
خَتَمَ اللَّهُ عَلى قُلُوبِهِمْ وَ عَلى سَمْعِهِمْ
- 7 / بقره ) .
2 - گاهى واژه سمع به فعل شنيدن ، مثل سماع تعبير شده در آيات :
(
إِنَّهُمْ عَنِ السَّمْعِ لَمَعْزُولُونَ
- 212 / شعراء ) ( آنها از شنيدن حقّ بى نصيبند ) . و (
أَوْ أَلْقَى السَّمْعَ وَ هُوَ شَهِيدٌ
« 1 » - 37 / ق ) .
3 - و زمانى واژه سمع ، همان فهم و ادراك است .
4 - و گاهى نيز سمع : طاعت و فرمانبرى حقّ .
مىگوئى اسْمَعْ ما اقول لك : آنچه را گفتم بفهم .
و همچنين لم تَسْمَعْ ما قلت : آنچه گفتم نفهميدهاى . كه مقصود لم تفهم است در دو عبارت اخير ، مقصود از - سَمْع - درك و فهم است .
خداى تعالى گويد : (
وَ إِذا تُتْلى عَلَيْهِمْ آياتُنا قالُوا قَدْ سَمِعْنا ، لَوْ نَشاءُ لَقُلْنا
- 31 / انفال ) ( زمانى كه آيات ما بر ايشان خوانده مىشود مىگويند شنيديم و اگر بخواهيم ما هم مثل آنها مىگوئيم ) و آيه : (
سَمِعْنا وَ عَصَيْنا
- 93 / بقره ) و شنيديم و نافرمانى كرديم و به كار نبستيم .
هامش
( 1 ) تمام آيه چنين است : (إِنَّ فِي ذلِكَ لَذِكْرى لِمَنْ كانَ لَهُ قَلْبٌ أَوْ أَلْقَى السَّمْعَ وَ هُوَ شَهِيدٌ- 37 / ق ) در تاريخ عبرتزاى گذشتگان براى كسى كه دل دارد و با حضور قلب گوش فرا مىدهد و در حال شهود و آگاهى است يادآورى و ذكرى سودمند است .