افراد متمكن نيز به ندرت از اين شاهكارهاى صنعتى ديده مىشد .
آسياب
اختراع دستگاههاى مكانيكى آبى ، نخست به وسيلهء چينيها صورت گرفت و ابتدا هانها و سپس ايرانيان اين دستگاههاى مكانيكى را كه فقط با آب كار مىكرد به ممالك آسيايى و بهخصوص كشورهاى شرق نزديك منتقل كردند و پس از چندين قرن از اين افزارها اروپائيان تقليد كردند .
در دورهء قرون وسطا مقدار زيادى آسيا در دهات و بخصوص در سواحل رودها وجود داشت ، بعضى از آنها ثابت و برخى ديگر متحرك و مواج بود ؛ بعضى از اين آسياها ، براى استفادهء كشاورزان از دهى به ده ديگر و از كنار رودخانهاى به رودخانهء ديگر منتقل مىشد .
ابن حوقل ( در قرن دهم ) يكى از آسياهاى مواج موصل را كه در كنار دجله قرار داشت ، توصيف مىكند . - اين آسيا روى تخته چوب ثابتى قرار داشت كه به وسيلهء دو زنجير به دو طرف رود متصل بود . سنگهاى اين آسيا با گردش و حركت خود قادر بود 50 تن دانه را در روز نرم كند .
در بصره در محل تلاقى دجله و فرات تعدادى آسيا قرار داشت كه با جزرومد آب حركت مىكرد .
در بغداد آسيايى بود ، كه صد سنگ براى نرم كردن غلات داشت و سالى صد ميليون سكه نقره عايدى داشت و اين گونه آسياهاى بزرگ متعلق به عدهاى بود . در شهر كوچك خلر در حوزهء شاپور ، عدهاى به ساختن سنگ آسيا اشتغال داشتند . - چون در تمام نقاط كشور رودخانه و آبى كه قادر به گردانيدن آسيا باشد ، وجود نداشت ، مردم ناگزير بودند غلات خود را به آسياهاى دوردست ببرند . در مقابل ، در منطقهء جيرفت واقع در كرمان رودخانهاى بود كه در آن پنجاه آسيا كار مىكرد .
در اطراف رود سيروس در فارس كه به دستور عضد الدوله با ساروج سدبندى شده بود ، تعدادى آسيا كار مىكرد . در بين النهرين ، سوريه و مصر ، انواع دولاب كه اعراب آن را « الناعوره » مىنامند رو به تكامل مىرفت . اين دستگاه با چرخهاى ثابت در كنار جويبارها قرار داشت و آب را تا نهرهايى كه براى آبيارى تعبيه شده بود بالا مىكشيد و از آنجا كشاورزان آب را به مزارع مىبردند .
در ايران شرقى نيز وسايلى براى بالا كشيدن آب رودخانه يا چاه وجود داشت كه حركت آن به وسيلهء باد و در ساعات معينى صورت مىگرفت . آسياهاى متحرك بادى در ايران نيز معمول بود ، زيرا چينيان و ايرانيان ساكن حدود « تاريم » از ديرگاه استفاده از اين آسيا را از چينيان هنرمند آموخته بودند .